Het is hartje zomer
en een normale dag op de boerderij ziet er nu zo uit.
Ik sta op om 6.30 uur en na een kop koffie
ga ik op pad om de kippen uit de hokken te laten.
Goedemorgen.
Op de terugweg pluk ik wat champignons voor mijn lunch.
Dan moet ik de vissen gaan voeren.
8.45 uur
Thuis begin ik te werken aan de tomatensaus
die ik voor de winkel maak.
Ik voeg wat pepers toe en verse koriander
en laat het zacht pruttelen,
terwijl ik een hek repareer dat jagers volgens hen niet hebben gebroken.
10.20 uur
Dan maai ik de wilde bloemen, want dat doen alle tuinmannen.
Wachten tot de planten op hun mooist zijn
om ze dan te snoeien, zodat ze niet meer mooi zijn.
Daarna oogst ik wat groenten die Lisa kan verkopen
aan klanten van ons in Atlanta.
Ik heb zelfs wat rabarber gevonden, dus neem ik die ook mee.
En ik breng ze snel naar de winkel.
Deze rabarber moet nog gewassen worden.
Waar ik alle groenten van de dag ervoor weggooi,
omdat die niet verkopen, aangezien niemand meer groente eet.
11.50 uur
Dan roer ik door de tomatensaus voor ik wegga om bij de bijen te kijken.
Vooruit, ga eraf.
Dan de schapen en lammeren.
Daarna begin ik aan de grote klus van de dag.
Er is er altijd een.
Vandaag moet ik al het stro en de schapenpoep uit de schuur halen.
Maar aangezien ik geen schepbak heb op de tractor,
moet ik Kaleb vragen de sneeuwploeg te halen.
-Waarom doe jij het niet? -De Lamborghini past er niet in.
Ik merkte meteen dat hij niet blij was,
omdat hij mijn tractor te ingewikkeld vindt.
Je tractor is waardeloos.
Toen ik zat te eten van de champignons die ik had geplukt,
in roomsaus had gekookt en op zuurdesembrood had gelegd
met wat peterselie uit de tuin,
werd ik gebeld door m'n partners,
omdat de schapen ontsnapt waren en op straat liepen.
Ik reed er dus heen en zag dat ze niet ontsnapt waren.
Maar de bak was nu tenminste aan de tractor bevestigd,
dus ik ging naar de lammerenschuur en meteen
ontdekte ik dat hij daar ook niet in paste.
Shit.
Toen bevestigde ik een 80 jaar oude mestvork
aan de achterkant van Lisa's tractor en gebruikte die.
18.25 uur
Het werd laat, dus ging ik naar huis om kruiden toe te voegen aan de saus
voor ik de vissen weer ging voeren en de eieren ging rapen.
Daarna ging ik naar bed, omdat ik wist dat het gauw
echt druk zou worden.
HOOFDSTUK 8 - OOGSTEN
Een extra taak in onze nieuwe, drukkere levens
was een dagelijkse vochttest bij de gewassen te doen.
En nu Charlie op vakantie was, was dat een taak voor Kaleb en mij.
-Een ervaren, oude boer... -Ja.
...weet hoeveel vocht er in de peul zit door erop te bijten, nietwaar?
Ja, ze doen zo. Ik heb ze het zien doen.
Ze maken ze open en ze doen het heel serieus.
Ze doen zo en dan zeggen ze:
'Dat is 12.'
-En weten ze dat echt? -Ja. Absoluut.
Ik kan dat niet. Ik ben geen ervaren, oude boer.
-Nee. -Jij ook niet. Je bent een foetus.
We hebben die machine dus.
Heb je er ooit een gebruikt?
Eens even denken.
Dit ding hier vullen we met koolzaad.
Helemaal vol?
Kan er een opschrift komen met: 'Uren later'?
UREN LATER...
Heb je nog wat?
En dan doe je dat. Kijk. En dan...
Als het dus minder dan zes is,
is het niet meer te oogsten.
-Ja. -Als het meer is dan...
-Negen. -...negen.
Ze willen het niet te nat.
Ben je klaar? Hij is het aan het testen.
Dat is acht procent vocht. Dus?
Het is perfect. We moeten beginnen.
Aan de slag.
Maar we konden niet aan de slag.
Om het koolzaad te oogsten, heb ik een combine nodig
en die heb ik niet,
omdat ze een kwart miljoen pond kosten,
dus moet ik er een huren.
Het probleem is dat elke boer in de streek
vanochtend op het veld het vochtgehalte heeft getest
en tot dezelfde conclusie is gekomen
en er ook een zal willen huren.
Op mijn kantoor werden mijn angsten bevestigd.
Drie dagen?
Kunt u daarvoor niets doen?
Nee, ik heb zijn nummer.
Ja, dat hebt u goed geraden.
Nee, ik weet het.
Hij doet zijn eigen boerderij eerst.
Oké, bedankt voor uw tijd.
Ik ging naar buiten en waar ik ook keek, werd ik eraan herinnerd
dat ik echt een groentje was.
Kijk, daar is een combine en daar.
Ja, daar is er nog een.
Op elke boerderij rijdt een combine.
Aan het einde van de middag had ik niks bereikt.
...37, 42...
Maar toen had Kaleb geluk met een vriend die ik 'Jezus' zal noemen,
ook al heet hij eigenlijk Simon.
Ik hoef nog maar twee velden te doen,
dus ik kan vanavond klaar zijn.
Ja.
Dan kan ik morgen bij jullie komen.
En dan kunnen we gaan oogsten.
De volgende ochtend,
met de combine, moesten we aan de slag.
-Dit is perfect. -Ja, wat een mooie dag.
Ik weet het.
De tractoren moeten hier de hele dag door,
dus ik verplaats deze paal om dat makkelijker te maken.
Hij is nogal... Ja, dat bedoelde ik.
-Ik geloof niet dat jij iets deed. -Ik deed...
Dit is je grote dag, Lambo.
Hier hebben we naar uitgekeken.
8,9.
Ik ga hem vastmaken.
Na een heel jaar
Kaleb dingen aan tractoren te zien vastmaken,
dacht ik dat ik mijn Lambo wel aan de gehuurde aanhanger kon koppelen.
Ik doe dat, dan dat en dan niet dat.
Dat komt er zeker niet uit.
Ik ben vast iets vergeten.
Wat ben ik vergeten?
Die niet.
Er was maar één oplossing.
Kaleb het laten doen.
Nee, wacht.
Oké, hij zit vast.
Daarmee reden we naar de boerderijwinkel,
waar we met Jezus hadden afgesproken.
Het is nu vrijdag, 11.40 uur.
Zondagochtend krijgen we buien.
We moeten de oogst van vier dagen werk dus in anderhalve dag doen.
Dit kan een lange dag worden.
Mijn airco werkt niet meer.
Ik zit te krap om die nu te laten maken.
Het is daarheen of daarheen.
Dat is fijn, ja.
BOERDERIJWINKEL
We gaan vannacht waarschijnlijk de hele nacht door.
Daar heb ik een rol toiletpapier.
Als je niet genoeg hebt, laat het me dan weten.
-Heb je echt pleepapier bij je? -Ja.
Ik zou niet voor het eerst zonder zitten.
Kijk.
We hebben een combine.
Hij is hier.
-Dat is Simon. -Dat is Simon.
Heeft hij je verteld hoe dit gaat? Leren we dit al doende?
Ja.
Toen bespraken we een probleem dat voor nog meer druk zorgde.
Dit is een ongewoon jaar, omdat de gerst en het koolzaad
tegelijk klaar zijn.
-Ja. Dat is bijna uniek. -Heel ongewoon.
-Normaal is de gerst veel... -Twee of drie weken eerder, ja.
-En dan het koolzaad. -Ja.
-Vanwege het droge voorjaar? -Ja.
Daar komt hij.
En we vertrekken.
Mijn eerste oogst.
Combines zijn ontzettend slim, hè?
Ze zijn geweldig.
Je hebt gelijk. Om het hele ding te maaien,
de peul te openen en die kleine...
Die enorme machine haalt die zaadjes eruit en zegt:
'Dat heb ik niet nodig, dat niet. Maar dat wel.'
En hij weegt de hoeveelheid zaad.
Het is... Boerenwerk is fantastisch, hè?
Ik voel de adrenaline.
Om 3.00 uur vannacht zal ik nog steeds vol energie zijn.
Jij zult doodop zijn.
Toen de combine bijna vol was,
ging Kaleb in positie rijden.
Oké, blijf zo rijden.
Dat is de eerste lading die eruit komt.
Toen hij twee ladingen van de combine had ontvangen,
ging hij naar de schuur om die uit te laden.
En terwijl hij worstelde met mijn 19e-eeuwse aanhanger...
O, mijn god.
...begon ik me op te winden voor mijn eerste lading.
Ik blijf nog op afstand.
Zijn gele licht is aan, wat betekent dat zijn tank 80% vol is.
Ik ben onderweg. Dit is het moment.
Ik kom er nu aan.
Nee, niet te snel.
Wat verder naar achteren.
Dat is waar. Eerst de achterkant.
Ik heb één oog daar nodig en één oog hier.
Ik moet een duif zijn.
Te ver.
O, nee. Ik ben gestopt.
Rij door.
Ik kan het niet. O, nee.
Ik moet nu vooraan zijn.
Wacht, wat moet ik doen? Iets afremmen.
Blijf zo rijden.
O, nee. Shit.
Goed zo. Het meeste kwam in het midden.
Jezus, wat is dat moeilijk.
Alles is andersom, dus als ik hier kijk,
over mijn schouder, en ik denk: 'Het komt achterin',
moet ik langzamer rijden.
Als het achterin komt, langzamer rijden.
Als het voorin komt, sneller rijden.
Gelukkig was er de keer erna geen onderbreking.
Alles ging goed.
Al die autocoureurs praten over precisierijden,
maar ze weten niet wat dat inhoudt.
Daarna reed ik snel weg om de vracht uit te laden,
me ervan bewust dat na jaren geklaagd te hebben
over tractoren die het verkeer ophouden,
ik nu in een tractor zat en het verkeer ophield.
Was maar bij mijn winkel gestopt.
Dan zouden jullie hier niet vastzitten.
Op de boerderij moest ik het zaad snel uitladen
om op het veld terug te zijn voor de combine weer vol was.
Mooi zo.
Dan achteruit. Wacht even. Als ik die kant op draai...
Achteruit...
Ja.
Mijn hoek was verkeerd.
Als ik achteruit ga, gaat hij zo naar rechts.
Ja, zo is het.
God.
Wacht. Concentreer je even.
Als ik daarheen draai, ga ik zo.
Verdorie, dit is gewoon onmogelijk.
Na slechts zes pogingen, die ze makkelijk konden weglaten,
was de veel modernere, gehuurde aanhangwagen binnen.
O, ja.
Shit.
Jezus, dat was geluk hebben. Ik vertel Kaleb niks.
Zolang het weer goed was,
werkten we als een team om zoveel mogelijk te oogsten.
Dit veld is volgens mijn kaart hier 23 hectare.
Als we goed weer hebben,
kunnen we er £23.500 aan koolzaad mee verdienen.
Ik verwacht niet zoveel.
Ik zou Charlie er graag naar vragen, maar hij is op vakantie.
We doen vier hectare per uur
en alle Canadezen zijn van het lachen van hun stoeltjes gevallen.
Het begint hier heel heet te worden.
Ik zet mijn airco wat hoger.
Die kant op,
dan zo...
Dan ga ik naar rechts, dus die kant op.
Wacht, dat ga ik nog een keer proberen.
Ondanks de idyllische werkomstandigheden
bleef ik aan een probleem denken.
Hoeveel zaad waren we eigenlijk aan het oogsten?
Wat zegt de computer, Simon?
Het oogstscherm zegt
dat we 2,5 ton per hectare krijgen,
dus dat is een ton per acre.
Maar wij willen anderhalve ton.
Soms gaat het beter.
Het is 7,3. Dat is goed.
Voor zover ik het kon zien,
oogstten we vooral oorwurmen.
Het waren er duizenden.
Maar dat scheen normaal te zijn, dus bleven we werken.
Oké, daar gaan we dan.
Het tweede veld bracht meer op dan het eerste.
Wacht even.
Als de aanhanger daarheen moet, draai je hierheen.
Verdorie, verkeerde kant.
-Het is een tractorontmoeting. -Ja, hè?
-We hebben Picket Piece gedaan. -Ja.
We zijn nu bezig met Lower Washpool.
Dan hebben we Bury Hill North nog, dat 18,5 hectare is.
Je kunt beter gaan.
-Zijn lamp is aan. -Ja.
De volgende ochtend, toen we verdergingen met oogsten,
was mijn eerste lading oorwurmen nog moeilijker dan normaal.
Hij heeft zijn truck hier neergezet.
Er is iets mis met hem.
Hij zal die niet zo snel vinden.
Toch was Kalebs ergerlijke parkeergewoonte het minste van mijn problemen.
Want in tegenstelling tot gisteren was het nu bewolkt
en dat voorspelde weinig goeds voor de vochttest in de ochtend.
-Tien. -Tien.
Ja.
Dat is twee procent te veel. Waarom is het vochtig?
Het heeft niet geregend. Is het het vocht in de lucht?
Het vocht in de lucht.
Want het is nu vochtiger dan vanochtend om 7.00 uur.
Wat doen we nu?
Gelukkig was er iets wat we konden doen.
We konden de gerst testen om te kijken of we die konden oogsten.
-Wat is het nieuws? -Het is 14,7.
-Wat is de limiet daarvoor? -Die is 15.
-Goed genoeg om te oogsten? -We kunnen beginnen.
Dat was een succes.
Hoorde je dat, foetusjongen? Het was een succes.
Maak hem niet verwaand.
Wat ik nu in de aanhanger heb,
zal Wetherspoon een jaar gaande houden.
Dat zijn bierzaden.
Maar toen ik bij de schuur kwam, besefte ik dat ik nog een probleem had.
Hoeveel koolzaad komt er nog?
We hebben een groot veld,
dus nog zo'n 40 of 50 ton koolzaad.
Waar sla ik de gerst dan op?
Hallo.
Waar moet ik de gerst opslaan?
De schuur is vol en we kunnen ze niet vermengen, hè?
Nee, je moet die op het vliegveld opslaan.
De bunker die ik gebouwd heb.
Daar past ongeveer 400 ton gerst in.
Dat kan niet, want het gaat regenen.
Als het regent, kan hij niet buiten liggen.
Nee, dan willen ze hem niet meer.
Je moet hem meteen verkopen.
Wat bedoel je?
Je kunt hem niet opslaan, dus je dumpt hem gewoon daar
en verkoopt hem meteen.
Vandaag?
Vandaag zou ideaal zijn, ja.
Terug in het kantoor.
Oké, graanhandelaren.
Ja, hoi.
Ik heb vandaag een wagen nodig.
Kunt u me helemaal niet helpen?
Na een paar telefoontjes lukte het me eindelijk.
Dat klinkt als muziek in mijn oren.
Bedankt, dag.
De wagen komt eraan.
Toen reed ik naar de opslagplaats die Kaleb opnieuw had gebouwd
nadat enkele lockdown-schoffies de oude hadden platgebrand.
Net of ik negen ben en zandkastelen bouw. Leuk.
Toen kwam Kaleb met zijn lading.
Kort erna kwam de vrachtwagen die ik besteld had.
Dat is een moderne wagen.
-Weegt hij wat we erin doen? -Ja.
-Echt? Gaaf. -Ja.
Maar toen het laden begon, kreeg ik een naar paniekgevoel
toen ik besefte dat de gerst van de vier geoogste hectare
de wagen helemaal zou vullen.
En we moesten nog 56 hectare doen.
Mijn enige hoop was dat Kaleb het niet zou merken.
Je had 20 wagens moeten hebben.
-Twintig wagens? -Twintig.
-Die heen en weer rijden. -Met 29 ton per wagen?
Het is zaterdag, 18.00 uur.
We krijgen er nu geen en morgen is het zondag.
En het regent vannacht.
Zitten we dus helemaal vast?
Ja.
We zitten vast. We kunnen geen gerst meer oogsten,
omdat jij het verpest hebt. Je hoefde maar te bellen.
-Niet waar. -Jawel.
Nee, ik heb de fout negen maanden geleden gemaakt.
Wat?
Ik zei: 'Die schuur is groot genoeg.' In Yorkshire-modus.
'Ik geef niet meer dan £22.000 uit.
'Alles zal in die schuur passen.'
Ik dacht aan aparte vakken voor koolzaad,
tarwe en gerst. Alles.
Ze hebben nooit gezegd... Jij hebt nooit gezegd...
Ik zei: 'Hij is te klein.'
Ja, maar je had moeten zeggen:
'Deze schuur zal gevuld worden met alleen
-'je koolzaad.' -Dat zei ik.
-Dat zei je niet. -Jawel. Je luistert niet.
Je luistert niet.
Nee, je droomt weg.
Je weet vast niet eens wat ik nu zeg.
Wat zei ik net?
-Iets over wegdromen. -Zie je wel?
Dat bedoel ik nou.
Dankzij mij was al het werk dus gestopt
en ging Kaleb naar huis.
Waar is mijn auto verdomme?
Ik zie hem. Ik zie de achterkant.
De volgende ochtend
bleek ik mijn tractorsleutels niet nodig te hebben.
We konden natuurlijk niet oogsten in de regen.
En zelfs toen de regen stopte,
konden we niet verdergaan voor de gewassen droog waren.
Terwijl we dus wachtten,
gebruikten we de tijd voor een andere klus.
De lammeren op weg helpen naar de zondagse lunchtafel.
Het zijn goede, stevige lammeren
met het juiste gewicht, minstens 44 kilo,
goed om naar het slachthuis te gaan voor goed vlees.
Ellen, hoeveel hebben we er die geschikt zijn?
-Het zijn er 78. -Oké.
Net alsof ze het weten.
Dit is een goede reclame voor vegetarisme.
Maar ik heb goede reclames gezien voor een cruise
en dat doe ik toch niet.
Toen de lammeren weg waren
en de velden droog waren,
oogstten we de rest van het koolzaad
en de gerst.
Daarna verkochten we alles aan een graanhandelaar.
Toen had ik nog één gewas over.
De tarwe.
Wat is het nieuws?
Het is 16,6.
Nog te veel dus.
Zonder groen erin. Nog een week.
We moeten wachten.
Helaas kreeg ik toen een heel bedroevend telefoontje.
Oké.
Oké, ik kom straks terug.
Oké, bedankt. Dag.
Wayne Rooney is dood.
Hoe mijn arme ram was gestorven, was een mysterie.
Nadat we hem in de waardigste lijkauto hadden geladen die we konden vinden,
nam de dierenarts hem mee voor een autopsie.
Later belde hij om te zeggen dat hij dood was door een gedraaide darm.
Het verbaast me hoe verdrietig ik ben over de dood van Wayne,
want dat ben ik echt.
Hij was een onderdeel geworden van mijn avondritueel.
Ik ging wandelen en bracht ze wat voer
en dan renden ze naar me toe.
Ik ben nu hier gekomen
om te kijken of Leo in orde is.
Maar hij verbergt zich in die struik daar.
Hij komt niet eens voor het voer.
Helaas moesten we mijn enige ram alleen laten met zijn verdriet.
Want het vochtniveau van de tarwe zou nu zo precies goed zijn.
Wat is het nieuws?
Het is 14,4.
We konden aan de slag.
We hadden 39 hectare tarwe te oogsten
en de waarde ervan werd anders gemeten dan die van koolzaad en gerst.
Bij tarwe doet de hoeveelheid...
Die doet er wel toe,
maar niet zoveel als de kwaliteit.
Ik heb nu een halve aanhanger met tarwe
en ik weet niet of het een halve wagen heel goede tarwe is
om brood van te maken,
of heel slechte tarwe die voor dierenvoer wordt gebruikt.
Terwijl we hard werkten, ging Kaleb,
die nu snakte naar een bezoek aan de kapper,
even weg om zijn kapsel te veranderen.
Haar.
Mooi.
Zo is het uit mijn gezicht.
Maar kort na dit onderonsje veranderde de stemming,
omdat Gareth Bale merkte dat een buurman in de problemen zat.
Kijk eens naar links. Dat ziet er niet zo goed uit.
Er staat iets in brand, hè?
Dit is de nachtmerrie van elke boer.
Een oogstbrand veroorzaakt door defecte machines.
Ik ben het aan het navragen. Heel even.
Ik weet dat er twee brandweerauto's onderweg zijn.
Hoe weet hij dat?
Hoe weet je dat?
Ik heb overal contacten.
Ik bedankte de Heer even
voor de kogelvrije betrouwbaarheid van de Lambo.
Toen gingen we weer aan het werk.
Iets meer naar achteren.
Dankzij Simons kalme en duidelijke instructies via de radio...
Dat is goed. Iets naar voren.
...begon ik vrij goed te worden met mijn tractor.
Het deel voor het centrale punt
draai je iets meer naar je toe dan het midden.
Maar later die dag
kwam ik terug van de schuur
en zag ik dat Simon in de combine was vervangen door een collega.
Ik weet het niet.
Ik weet niet wat hij me vraagt.
Moet ik naast je gaan rijden als je terugkomt?
Zijn lamp is uit, maar de slurf staat uit,
dus hij zal wel klaar zijn.
Zit ik achterin?
Ik heb geen idee.
Shit.
Geen woord.
Uiteindelijk kregen we het ritme te pakken.
Hij is 72 en kijk eens naar hem.
Hij vertelde me vorige week
dat hij deze boerderij al 50 jaar met de combine dorst
en hij wilde dit jaar, zelfs met COVID, niet missen.
En hier is hij.
Ik wacht tot je lamp aangaat, Gerald.
Doe je lamp aan. Dan kom ik terug.
Oké, begrepen.
Eigenlijk niet, maar...
Eind augustus was ons werk klaar.
We hadden 221 hectare geoogst
met tarwe, koolzaad en gerst.
En de velden kregen nu een welverdiende adempauze.
Maar ik niet. Ik moest de tarwe verkopen.
Ik nam dus een monster
en belde Charlie, die, nu het werk gedaan was,
terug was van zijn vakantie
en ik sprak met hem af bij mijn lokale molen.
Daar is het.
Het monster.
Mijn hoop was dat mijn tarwe hierin zou komen
en in bloem zou worden veranderd voor brood.
Want dan zou ik er veel voor krijgen.
WITTE BLOEM VOOR BROOD
Eerst moest hij gekeurd worden door Paul de molenaar.
Dit is je...
Nummer één, Premier League...
-Premier League. -...maaltarwe.
-Geen Vauxhall Conference. -Nee.
We willen hier graag een Liverpool. De nummer één.
Minstens Man City.
Oké. We zullen zien wat we kunnen doen.
Ik breng het naar onze lab-man en dan komen we met de uitslag.
-Hoelang duurt dat? -Vijf minuten.
Volgens Paul was het belangrijkste cijfer
het eiwitpercentage in het graan.
-Je streeft naar 13. -Dertien procent.
Dertien is het cijfer.
Ik denk dat het 13,4% eiwit is.
Juist. Ik gok op 12,6 of 12,7.
We willen weten of...
Ja, we moeten het weten.
Zal ik het gaan testen?
-Ja. Graag. -Ja.
-Goed dan. -Dag. Mooie hoed.
Terwijl we wachtten tot Pauls broodanalist zijn ding had gedaan,
wilde ik graag weten wat succes in geld betekende.
-Hoeveel kost goede tarwe per ton? -£185.
Oké, en als het kippenvoer is,
-hoeveel dan? -Rond de £155.
Oké, dus £185 als het een goede kwaliteit is.
-Juist. -En £155 als het kippenvoer is.
Precies.
Als we weten dat hij goed is,
ga ik dan onderhandelen over de prijs?
Je zou kunnen vragen wat hij waard is.
Kan ik zeggen: 'Ik wil £200 per ton'?
Dat is een mooi cijfer.
-Mooi rond. -Inderdaad.
Zeg £200 per ton
en dan: 'Ik verkoop hem vandaag niet.' Dan rij je weg.
Ja. 'Ik verkoop niet.'
'We verkopen hem aan jou, maar...'
-Maar niet per se nu. -Niet per se vandaag.
Hij zou kunnen zeggen: 'Prima.'
Ja, misschien.
Ik ben slecht in onderhandelen.
De tijd om te speculeren was nu voorbij.
Hij is terug.
Van het belangrijkste eiwit
is het eerste cijfer één.
Ja.
-Het tweede cijfer is drie. -Ja.
Dan een komma.
Ja, nul.
En daarna komt vijf.
Bijna wat jij...
-Hoe wist je dat? -Door de kleur.
Dit is het beste wat ik tot nu toe heb gezien.
-Heel goed. -Goed gedaan.
Nee, hij en Kaleb.
Mag ik erop aandringen dat we het kopen om te malen
en dan Jeremy wat bloem sturen voor in de winkel?
-Ja. -Nee, we moeten onderhandelen.
-Nee, ik heb het al bedacht. -Hoezo?
Jij weet alles over autoprijzen, maar ik over tarweprijzen.
Hoeveel is het dan?
Het zou rond de £180, 185 zijn.
Dat is fantastisch nieuws.
Het is echt topkwaliteit.
Ik ga erin baden.
Bedankt.
Dat is goed nieuws.
Nu de oogst gedaan was en Charlie berekeningen maakte,
hield ik me met de post bezig,
waarbij de uitslagen zaten
van de laatste tests van mijn gebottelde bronwater.
'Bacterie-uitslagen bij 22 en 37 graden zijn niet goed.'
Het water is dus niet verkoopbaar.
'Ter referentie, de concentratie van bacteriën moet nul zijn
'en die is meer dan 10.000.'
Dat is geen foutje, maar een ramp.
Tienduizend?
Dit betekende dat ik snel naar de winkel moest
om het water van de schappen te halen voor iemand het kocht.
DIDDLY SQUAT WATER - Er zit geen shit in.
En ik had de juiste machine ervoor,
omdat ik herenigd was
met een oude vriend.
Welkom, allemaal,
in het nieuwe Diddly Squat-noodvoertuig.
Wat fijn om hem terug te hebben.
Als hij de wegen van Madagaskar aankan,
kan hij zich zeker redden op de velden van Chipping Norton.
Vreemd dat ik hiermee nooit harder heb gereden dan 13 km per uur.
Kijk nou eens.
Ik red hier letterlijk levens mee.
Ik kom het water halen.
-Waarom? -Er zit shit in.
-Sorry, wat? -Er zit shit in.
Hier staat van niet.
Dat staat er, maar dat is niet zo nauwkeurig.
Het stikt ervan.
Ik weet niet wat het is. Niet echt poep, maar bacteriën.
Maar we maken het systeem wel schoon
en testen het weer.
Wat zijn dat?
Champignons.
-Wat? -Champignons. Grote champignons.
Groot?
-Verdorie. -Weet je wat je ermee doet?
Je doopt er schijfjes van in ei. Die frituur je en die eet je.
Dat is een champignon.
Ja, dat is een grote.
Onze eigen veldchampignons. Kijk nou.
Ze zijn fantastisch.
Alles was fantastisch in de winkel.
VERSE LOKALE MELK - £1 PER LITER
We zien eindelijk wat resultaat van ons harde werk.
Orang-oetan-vriendelijke olie van ons eigen koolzaad
stond al op de schappen.
En een paar dagen later waren onze lammeren terug.
-De schouder, uitgebeend en opgerold. -Ja.
De borst, net als het nekstuk om te braden.
De bouten, lever, nier en gehakt.
Ik heb dat op de wereld gebracht, gefokt, gevoerd...
-Inderdaad. -...verzorgd.
-Liefde gegeven. -Liefde gegeven.
-Jij hebt ze gedood en aan stukken gehakt. -Voor jou.
Klaar om te eten.
Het had me £5000 gekost om de lammeren groot te brengen,
maar ze waren zo populair bij de mensen...
Je wilt twee hele lammeren, dus vier halve.
...dat we er misschien een paar honderd pond van terugkregen.
Tot ziens. Bedankt.
Bedankt voor je komst. Hopelijk smaakt het goed.
Wie heeft supermarkten nodig? Iets is me gelukt.
Goedemorgen.
-We hebben er nog zeven. -Mooi zo.
We hebben er nog zeven en het is pas 11.30 uur.
Wil er nog iemand lamsvlees?
Het is heel druk in de winkel.
Het zal zo jammer zijn om hem te moeten sluiten,
omdat de melk van 13 km verderop komt,
namelijk uit Gloucestershire,
en we mogen alleen waren uit Oxfordshire verkopen.
Dit was mijn allereerste jaar als boer geweest.
Toch besloot ik het op de traditionele manier te vieren.
Ik ging dus met Kaleb naar mijn oude schuur
om een bundel koren aan een van de eiken balken te hangen.
Zo vieren we het.
Het einde van de oogst.
Behalve het ophangen van de tarwe
was er nog iets te vieren.
Gebruikten ze deze daarvoor?
-Het ziet er goed uit. -Nee, belachelijk.
-Heb je ervoor betaald? -Ja.
Hoe heb ik dat gedaan?
Waarom kan ik dit niet eens goed doen?
Helaas kan ik de ladder niet op.
-Waarom niet? -Ik ben neergeschoten.
Wat?
Ik ben in mijn been geschoten.
-Is er op je geschoten? -Ja, echt.
Ik stond met een groep vrienden in een cirkel te voetballen
en hij had een luchtbuks en schoot 'per ongeluk' op me.
-Meen je dat? -In mijn scheen.
-Met een luchtbuks? -Een .22 luchtbuks, vanaf vier meter.
Verdorie.
De korst is eraf, maar de kogel zit er nog in. Daar.
-Maar was hij een vriend? -Ja, een vriend van me.
Hij pakte zijn buks, laadde hem en richtte hem toen op jou.
-Ja. -Wat zei jij?
-'Richt niet op me, eikel.' -Hadden jullie geen ruzie?
Nee. We zijn elkaars beste vrienden sinds de basisschool.
Het was een ongeluk, zei hij.
Hoe kan het een ongeluk zijn
om een luchtbuks te richten en de trekker over te halen?
Dat weet ik niet.
Mijn volgende gesprek zou net zo zorgwekkend zijn,
omdat het tijd was om met Vrolijke Charlie te praten
en te horen hoeveel geld de oogst had opgeleverd.
We zijn klaar.
Einde van de oogst.
-Goed gedaan. -Bedankt.
Hoe voelt het?
Dat zal ik je zo meteen zeggen
als jij met de cijfers komt.
Het moment van de waarheid.
-Zoals je weet... -Daar komt het.
Het is geen goed jaar geweest
voor boeren.
Ik las gisteren in The Times
dat het het ergste jaar voor boeren was sinds 1976.
Droge zomer. Dat weet ik nog goed.
Het jaar van mijn eindexamen. Niets dus.
TARWE - KOOLZAAD - GERST - TOTAAL
We kijken naar de bovenste hokjes. De blauwe.
Ik zal je bang maken.
Vorig jaar verdienden we £226.000 met de gewassen.
Dat is zonder de kosten.
Dus £226.000.
-Ja. -En dit jaar was het 137.
Dus £90.000 minder van hetzelfde gebied.
Het is negen...
-Wat ongelofelijk is. -'Ongelofelijk' is één woord ervoor.
-Dat is £90.000 minder. -Ja.
Dat is enorm. Het is 40% minder.
£90.000 weg door het weer.
Waar staan de kosten, want hoeveel...
-Hier staan de kosten. -De uitgaven...
-£14.000 aan zaad. -Aan zaad.
£34.000 aan mest en £20.000 aan sprays.
Dat is dus £68.601.
Dan is er nog £68.457 aan allerlei kosten.
Voor Kaleb, de machines.
Je hebt dus £144 winst gemaakt met de oogst.
Het feit is dit dus.
Een jaar werken, zeven dagen per week, op een boerderij van 400 hectare.
Heeft dat een inkomen van £144 opgeleverd?
Precies.
Gelukkig hebben we subsidie. Als die wegvalt...
Wat moeten boeren doen?
Serieus, wat moeten ze doen?
De boeren zonder filmploegen van Amazon
en Who Wants to Be a Millionaire? om dat aan te vullen?
Wat doe je als de subsidie minder wordt?
Het platteland zal enorm veranderen.
Er zullen zo'n 30% minder boeren zijn.
Maar zo zit het met de landbouw in deze tijd.
Als je een boer over het weer hoort klagen,
omarm hem dan en geef 'm een pilsje,
want hij klaagt niet omdat hij niet graag in de regen werkt,
maar omdat het een ramp is.
Ik stond nu voor een dilemma.
Ik had het hele jaar heel hard gewerkt
en mijn beloning was £144.
Zelfs met steun en subsidies
was het beter geweest als ik alles had verkocht,
m'n geld op de bank had gezet en van de rente had geleefd.
Toch was het een geweldig jaar geweest.
Ik had zoveel dingen gedaan waarvan ik niet dacht dat ik ze kon.
Ik was een herder geworden.
Een tractorchauffeur.
Een winkeleigenaar.
Een vroedvrouw.
Een essentiële werker.
Een ingenieur.
En een natuurbeschermer.
Allemaal in het gezelschap van Diddly Squats
eindeloos gelukkige, vreemde familie.
Maar kon ik echt de hele cyclus weer doormaken
voor nog geen 40 pence per dag?
Het is een vraag die bijna onmiddellijk opduikt
bij onze oogstfeestpicknick.
Een van deze.
Werk ik hier nu een jaar en een dag?
Ja. Iets langer.
Waar ik nu over moet nadenken,
is de keuze die ik moet maken.
Ik kan teruggaan naar Londen en mijn oude leven oppikken...
Ja, doe dat.
-Je hebt de 'of' nog niet gehoord. -Nee. Doe dat.
Ik denk niet dat ik nu terug wil naar Londen.
-Nooit? -Nee, ik ben hier gelukkig.
Je houdt van Londen. Heel veel.
En Londen past bij je.
Je hebt vrienden in Londen.
Je hebt vrienden, je kent veel mensen.
Je hebt hier veel vrienden.
Hij wil dat ik blijf.
Ik ben een goudmijn voor hem.
Als je het tegen elkaar opweegt, zou ik voor de boerderij kiezen.
Je bent hier gelukkig.
Je hebt gelijk. Ik ben hier gelukkig.
In de lammertijd zei ik dat ik nooit zo gelukkig was geweest.
Er kwamen lammeren, het was een mooie dag
en ik zei: 'Ik ben nooit zo gelukkig geweest.'
-Echt? -Nee.
-Kijk de kleuren eens. Het wordt herfst. -Prachtig.
Het is altijd prachtig op de boerderij.
Op welke dag dan ook is er altijd wel iets wat prachtig is.
Het punt is dat de show nu afgelopen is.
Deze.
-Proost. -Dat is triest.
Maar bedankt voor al jullie hulp het afgelopen jaar.
Proost.
Hartelijk bedankt, allemaal.
Bedankt voor jullie geduld.
Ik stap nu in die tractor.
Jij gaat mee, maakt de ploeg eraan vast
en ik ga nu ploegen.
Ik dacht dat je naar een feest ging.
In Londen.
JE HEBT GEKEKEN NAAR...
Ondertiteld door: Brigitta Broeke
Creatief Supervisor: Sofie Janssen