HOOFDSTUK 4 - VERWILDERING
Als ik hier in dit seizoen had gereden
toen ik 30 of 40 jaar geleden begon met rijden,
had ik na een paar kilometer niet meer gezien waar ik heen reed.
Mijn ruit zou een buffet zijn van dode insecten.
Maar kijk nu eens.
Dit is niets.
Er zitten meer vliegen op een onderzeeër.
In slechts 30 jaar tijd
is het aantal insecten met 25% gedaald en het blijft dalen.
We gaan een uitroeiing van insecten tegemoet.
Vergeet het broeikaseffect of plastic in de oceaan,
want zonder insecten eindigt al het leven op aarde.
Alles.
En dat zeg ik. Ik ben geen
milieuactivist met behaarde oksels. Ik ben het.
Helaas wordt de landbouw beschouwd
als een van de boosdoeners voor de afname van insecten.
Het probleem is dat de landbouwwerktuigen groter en efficiënter zijn geworden,
waardoor akkers ook groter en efficiënter moesten worden,
wat betekent dat sinds de oorlog
Groot-Brittannië 225.000 km aan heggen heeft verloren.
En 40% van haar oude bosgebieden.
Evenals 97% van alle bloemenweiden.
Alles waar insecten graag leven, is aan het verdwijnen.
En ik heb besloten daar iets aan te doen.
Mijn plan is mijn eigen heggen, mijn valleien,
mijn bossen en beken
aantrekkelijker te maken voor enge beestjes.
Ik laat dus delen van de boerderij helemaal hun eigen gang gaan.
Ik zet Moeder Natuur aan het werk.
Dat proces heet verwildering.
Ik ga beginnen op een drassige, trieste plek onder aan een vallei,
waarvan ik wil dat die er zo uit komt te zien.
De ooievaars gaan een beetje ver,
maar ik hoop wel op de rest.
GROOT BOS - GROTE HEG BIJEN - BRONNEN - GRAS
VELDBLOEMEN - UILENKAST MOERASSEN - LONDEN
Voor ik kon beginnen aan mijn moerassenproject,
moest ik de overheidsregels bekijken.
Ik moest dus een paar inspecteurs inschakelen.
Als jullie de berekeningen van de HSI gaan doen...
-Ja. -Ik ga hier kijken.
Die Miami CSI-mensen moeten controleren
of m'n plannen geen schade aanrichten aan wat er al leeft.
Het is vooral ruig grasland.
Dat is goed nieuws, toch?
En toen ze al een tijd bezig waren met hun forensische onderzoek,
ging ik kijken hoeveel rode vlaggen ze hadden gevonden.
Goedemiddag, Jeremy.
-Hallo, hoe gaat het? -Goed. Met jou?
Nou...
Die rode vlaggen staan precies op de plek voor de vijver.
Dat klopt.
Maar mogen we daar niets bouwen?
Helaas hebben we tijdens het onderzoek mogelijke sporen van 'n zoogdier gevonden.
-Een hond? -Nee.
Het is waarschijnlijk een woelrat.
-Dat is zeer onwaarschijnlijk. -Interessant.
Er waren er 20 jaar geleden acht miljoen
en nu zijn het er nog 220.000, vooral in Glasgow.
Ze zijn ook in de Cotswolds gesignaleerd.
-Echt? -Ja.
Kom hier eens kijken.
Zie je de ontlasting daar?
Het zijn net tic-tacs.
-Is dat ontlasting? -Ja.
Het is heel waarschijnlijk dat dit de ontlasting van woelratten is.
Een zeer beschermde soort.
Als je ze doodt, wordt dat gezien als verwoesting van die diersoort
en kun je vervolgd worden en in de gevangenis komen.
Hoelang in de gevangenis?
Mogelijk zes maanden. Mogelijk een boete van £5000.
Ik heb dus aangeraden de werkzaamheden stop te zetten
tot we weten wat hier zit.
Wat als we met mijn grote graafmachine
dit hele gebied opgraven?
Dan zou ik de woelrat daarginds neerzetten.
Nee, Jeremy.
-Waarom niet? -Nee.
-Het is een groot gebied. -Je komt in de gevangenis.
-Maar ik zou aardig zijn. -Nee.
Naar hoger gebied brengen.
Mijn professionele advies luidt: doe dat niet.
Om te zien of het echt een woelrat was, kwam ik met een plan.
We hebben een paar cameravallen.
-Mogen we hier een camera neerzetten? -Ja, goed idee.
-Dan weten we het. -Ja.
Je moet het een paar dagen doen om te weten wat hier zit.
-Nee, ik wil weten of het een woelrat is. -Ja. Dat is waar.
De cameraman zette zijn camera's neer
en een paar dagen later bekeek ik het resultaat.
Geen rat.
Niets. Helemaal niets.
Ik heb meer wild gezien in Paul McCartneys koelkast.
Iemand heeft dat hol gemaakt...
Daar. Hij heeft het gemaakt.
Een muis? Nee, een spitse neus. Een spitsmuis.
Geen woelrat.
Ik denk dat we kunnen afleiden dat we aan het werk kunnen.
Mijn belangrijke milieuwerk kon dus eindelijk beginnen.
Wat snel.
Dat stuk is erg steil.
Dat gaat niet zo leuk worden.
Juist.
Kom op. Die draait niet eens.
Ik raak niets aan en ik ga omlaag.
Shit.
Ik ben aan het glijden.
Het is me gelukt.
Ik ben het steile stuk af gegleden en sta nu beneden.
Kijk eens wat voor ecologisch werk ik hier doe
om iets te creëren wat ik beschrijf als een biologische supermarkt
vol veel verschillende diersoorten.
Eenmaal in positie
begon ik te graven.
Dit wordt trouwens geen vijver zoals die van Ed Sheeran,
die turkoois is en voorzien is van een duikplank en een bar.
Kijk nou eens. Wat een geweldige machine.
Dat is ongeveer twee meter diep.
Het is een kleibodem en klei laat geen water door,
maar ik zoek blauwe klei, die dieper ligt,
want die is nog beter en ik moet er de zijkanten mee bestrijken.
Ja, kijk daar eens.
Dat is blauwe klei.
Bewaar hem. Kostbaar.
Tegen de lunch was ik al goed op weg.
Juist, dat is ruim drie meter diep.
Ik ging even weg om te eten en wist niet dat tijdens mijn afwezigheid
de natuur een streek met me zou uithalen.
Hij zit vol water.
Wat veel water, in slechts een uur.
Shit.
Het water moest eruit worden gepompt voor ik verder kon.
Om gebruik te maken van de graafmachine, die ik gehuurd had,
besloot ik nog een vijver te graven.
Ik zal jullie eens vertellen wat ik van plan ben.
Zo'n 100 meter verderop zijn wat bronnen.
Daar komt dit stroompje uit, dus ik denk erover hier een dam te maken,
zodat als het waterniveau tegen mijn dam stijgt,
dit gevuld wordt.
Als je de stroom vertraagt,
heb je meer kans dat otters, reigers en insecten
hier komen wonen.
Ik begon vol enthousiasme aan mijn nieuwe project.
Vooruit, graven.
Ja. Een sappige bovengrond.
Toen Lisa aankwam, verwachtte ik dat ze enthousiast zou zijn.
Sorry, wat is dit? We zijn daar toch bezig?
Wat gebeurt hier?
Kom eens kijken hoe slim dit van me is.
Verdomme.
-Dat touw daar is de dam. -Wat?
Sorry, waar is onze vijver?
Dit was het plan niet.
Daarginds. Het is al een vijver, al is het te vroeg.
-Ik ben bezig met... -Geen idee wat dit betekent.
Waar ben je mee bezig?
-Dit is gewoon... -Het is een moerasgebied.
Het water zal hier blijven staan en een moeras creëren voor insecten.
Shit, zeg. Wat ga je met al die grond doen?
Niets komt hier wonen.
Ze zijn komen kijken of dit goed zou zijn als vervolg van de film 1917.
Was die andere rotzooi niet genoeg?
Moest je nog meer maken?
Maar Sam Mendes heeft gebeld om 1918 te maken.
Wat was er mis met die rotzooi? Waarom nog meer?
Waarom schreeuwt iedereen altijd zo?
Ik sta 's ochtends op en mensen schreeuwen tegen me.
Kaleb schreeuwt, Charlie schreeuwt.
Toen de boze dame weg was, begon ik aan mijn dam.
God.
Het is nu zo koud dat ik een...
Dit is eigenlijk geen muts. Het is Elton Johns eerste pruik.
Oké, het zit zo.
Ik heb de gaten hier gedicht.
Niet zo goed dat een onderzeeërcommandant
zou zeggen: 'Goed zo, Clarkson.' Maar ze zitten dicht.
Het waterniveau stijgt nu aan die kant.
Dit betekende dat ik nu de tweede vijver kon vullen.
Ja.
Kijk hoe het stroomt.
Ja.
Ik sta ervan te kijken dat het me gelukt is.
Ik was heel tevreden.
Omdat het regende en donker begon te worden,
pakte ik mijn spullen om naar huis te gaan en bij de haard warme soep te drinken.
Shit.
Ik zat vast in een modderpoel die ik zelf had gemaakt.
Ik kan niet...
Ik moest Kaleb dus vragen z'n vriendin neer te leggen en te komen helpen.
Verdomme.
Wat een modderboel.
Zo, erdoorheen.
Probeer daar te komen. Dan probeer ik je eruit te trekken.
-Oké? -Oké, gassen maar.
Kom op.
Ondanks onze Lamborghini-kracht en tienwielaandrijving
gingen we nergens heen.
Kom op.
Nee.
Kaleb besloot dus de kabel los te maken en zichzelf te redden.
Tot straks.
Wat goed ging.
Kom op.
Die verdomde regen.
Ik heb het helemaal verpest.
Alles zit vast.
Natuurlijk was Kaleb heel tevreden over mij.
Idioot. Als jij niet vastzat,
had ik hier niet vastgezeten.
Ik val nog. Verdomme.
De volgende ochtend kwamen we terug bij mijn tractor met een reddingsplan.
Kaleb zou me er met zijn tractor uit trekken
terwijl hij door zijn broer en zijn tractor werd getrokken.
Trek hem langzaam strak.
Heel langzaam. Goed.
Blijf trekken, oké?
Ik heb nooit ergens in gereden, dus kom maar met je adviezen.
Shit, geen vierwielaandrijving. Hij vermoordt me.
Kom op. De kracht van de CLAAS, kom op.
Dit is... Bedenk dat we dit voor het milieu doen.
De kracht.
Ja.
Het kostte ons een paar duizend liter, maar we bewegen nu.
We gaan op weg.
Volgens mij doe ik alles zelf.
Oké, stop.
Toen we de Supacat eruit hadden getrokken,
kwam stadsmeisje Lisa aangereden in haar kerstcadeau.
-Hallo. -Had je deze al gezien?
Nee.
-Een echte tractor. -'Echte tractor.'
Die heeft tractoritis. Niet goed.
Hier.
-Bedankt. -Goed werk van jou en Kieran.
-Proost. -Proost.
Goed werk. Bedankt.
Het was indrukwekkend om jullie omhoog te zien komen.
Toen ik de heuvel op ging, zei ik:
'Kaleb raakt opgewonden in zijn CLAAS.'
Ons overwinningsmoment werd toen onderbroken
door de komst van Vrolijke Charlie,
die nog minder vrolijk was dan anders.
Wat gaan we hier doen?
-Waar? -Nou...
Ik heb over het veld gelopen en het is een rotzooi...
Het zijn maar een paar wielsporen en een gat dat nog dicht moet.
Dat gat was voor de pomp voor de schapentroggen.
Ja.
-Dan is er dit nog. -Ja.
Ik geef toe dat het een rotzooi is, maar voor een omelet
moet je wat eieren breken.
Ze zijn op de grond gevallen
-en het loopt helemaal tot daarginds. -Ja.
De schade aan de bodem...
-Welke schade? -Oké. Dit is niet ontgonnen...
-Ik heb de grond belucht. -Nee.
Je hebt hem compacter gemaakt want het water gaat hier niet weg.
We overtreden enkele richtlijnen voor bodemverdichting,
-waarvan ik weet... -Wat? 'Bodemverdichting
'en de richtlijnen daarvoor.'
Met de Brexit maken zij zich zorgen...
Er zal een inspecteur komen
en we kunnen vijf procent verliezen van ons geld,
de subsidie van de overheid.
Dit is mijn verwilderingsproject.
Dit is geen verwildering, maar schade.
Je moet hiermee ophouden.
Ik hoopte dat hij klaar was met zijn preek,
maar toen ging Charlie bij mijn vijvers kijken.
Kijk hier. Dit is ook schade aan de bodem.
Maar hoe krijg je anders een bulldozer hieronder?
Je doet het als het niet zo nat is.
Wanneer dan? Wanneer...
-Sorry, serieus. -Ja, maar...
Het heeft sinds september bijna elke dag geregend.
-Dat weet je. Elke dag. -Ja.
Met zware machines op nat land rijden zorgt voor een enorme rotzooi.
Maar kom eens naar beneden en gebruik je fantasie, oké?
Wat je hier ziet, is de Somme maar.
Ja, dat zie ik.
Knijp je ogen dicht.
Een ijsvogel op die tak daar.
Er dartelt een familie otters rond.
-'Dartelende otters.' Leuk. -Daar.
Misschien een reiger die op een lekker hapje wacht.
Hier allemaal gras met veldbloemen.
Milieuactivisten krijgen hier een stijve van, toch?
Dit is geweldig, maar wat je gedaan hebt,
zou kunnen leiden tot een verlies aan subsidie.
Mogelijk tussen £10.000 en £15.000.
Het is niet alleen hier. Verderop ook.
Als dat gebeurt, zal ik heel boos worden.
Ik doe het voor de natuur,
-waar ik van hou. -Ja.
En ik laat iemand die wat biologie heeft gestudeerd,
mij niet zeggen: 'Je hebt de habitat verwoest.'
Ik heb alleen een paar mierenhopen omgegooid.
Maar ik had er echt een rotzooi van gemaakt.
Er was maar één oplossing voor.
Kaleb alles te laten opruimen.
Jezus.
Toen was het tijd voor wat meer milieuwerk in het bos.
Dit ziet er vast uit als vandalisme, maar dat is het niet.
Je rijdt met de machine naar een boom en zegt wat voor boom het is.
Hij pakt de onderkant vast, meet de diameter en denkt dan:
als de diameter zo groot is, is hij waarschijnlijk zo hoog.
Dan bepaalt hij hoelang de blokken moeten zijn.
Het is een loeizware rekenmachine met achtwielaandrijving.
Toen de machine eindelijk stilviel voor de nacht,
was het resultaat spectaculair.
Dit is een kaart van het bos.
Dit is het stuk dat uitgedund is, ongeveer een achtste ervan,
en het heeft dat hout opgeleverd.
Dit werd natuurlijk niet goed ontvangen op de social media.
Ik heb een foto gepost van de machine
op Instagram, tijdens dat vandalisme,
en mensen beschuldigen me ervan MacDonald te zijn.
'Waarom doe je aan ontbossing?'
'Waarom verwoest je altijd groene dingen?'
Laten we het bos in gaan. Dan zul je zien hoe idioot die lui zijn.
Dit is het stuk bos waar ik de bomen heb weggehaald.
Ik heb hier 200 ton hout weggehaald en dat is niet te zien.
Het ziet er net zo uit als ervoor.
Het lijkt onveranderd.
De natuur merkt het wel.
Doordat hier, hier en hier bomen weg zijn gehaald,
komt er nu meer zonlicht op de grond.
Je ziet overal plekken zonlicht en dat zal hopelijk de groei stimuleren
van jongere bomen, bloemen en grasklokjes.
En dat is goed voor kevers, vogels en bijen.
Het is overal goed voor.
Als vogelaar wilde ik vooral graag dingen doen voor de vogels.
Ik vroeg fauna-expert Roy Dennis dus om advies.
Ik wil twee dingen zeggen, Roy.
Ten eerste verwachtte ik Ron Dennis, die heel anders is,
en ten tweede ben ik erg jaloers op je verrekijker.
Ik had er net zo een in een Porsche
-op 'n politiebureau in Argentinië. -Oké.
Tot mijn genoegen was Roy meteen onder de indruk van wat ik had.
Dit is heel goed.
Echt?
Als je zo langs een heg kijkt, zie je
fantastisch voedsel voor dieren.
Bramen, fantastisch voor boszangers voor hun trek naar Afrika.
Meidoornbessen klaar voor kramsvogels en koperwieken.
Het is heel goed.
Wat zijn dat?
Dat zijn goudvinken.
-Het zijn... -Kleine zwermen. Kijk.
Ze zijn in het knoopkruid geland.
Je kunt ze daar zien.
-Was dat een zwerm goudvinken? -Ja, vijf, geloof ik.
Zie je ze daarboven eten?
Ik denk dat het een familie is.
Echt?
Ja, daar is een mooie.
Dat maakt me heel blij.
Maar er was één vogel waarvoor ik wat meer kon doen.
Hij zit op de grond.
Kijk eens. Dat is een baby.
Hij verliest zijn dons. Hij kan niet vliegen.
Laten we weggaan. Ik wil hem niet storen.
Daar gaat de ouder. Daarginds bij het bos.
Om meer uilen aan te trekken, besloot ik overal op de boerderij
uilenkasten te plaatsen waar ze konden wonen.
Perfect.
Juist.
Wat...
Nu alle kasten klaar waren, ging ik wat palen ophalen
die het elektriciteitsbedrijf had laten liggen,
en Operatie Uil was begonnen.
Jeetje.
Toen ik op de door mij gekozen plek kwam, stond Kaleb klaar om me te helpen.
Wil je ze dicht bij de heg of niet?
Ja, daar.
Terwijl hij het gat groef, ging ik de lijst na.
Cement, touw, een boormachine en een paar uilenkasten die ik heb gemaakt
en totaal niet bij Amazon heb besteld. Totaal niet.
Diep genoeg?
Dat is goed.
-Oké, dit is mijn plan. -Ja.
Ik breng deze naar voren zodat dat uiteinde boven jouw gat komt.
Dan bevestigen we de top met een touw aan de achterkant van de Supacat
en trekken hem overeind.
Je bent gek.
Wat zou jij doen?
Pak de lader, ga naar dat uiteinde van de paal.
Hij gaat het gat in,
je doet het touw aan de achterkant van de Supacat
en dan rij je achteruit en trekt hem op.
Maar ik denk wel dat je een touw
om de top moet binden en dan aan de Supacat.
Jij komt met een hoek met één haak eronder en als hij...
Als ik er zo heen rij...
Nee. In een hoek.
Dan komt hij tussen je haken.
Ik denk niet dat dat kan.
Ik kan het wel.
Rij er zo heen. Laat hem zakken. Rond de haak...
Je hebt ook een paal van negen meter,
dus duw hem wat naar voren.
Goed zo. Nog een stukje.
Dat lukt wel, denk ik.
Ik denk het niet.
De andere kant op. Nee.
Nee.
Stomme idioot.
Dat was jouw schuld.
Ik zei...
Je ging te ver. Ik zei 'stop'.
-Hij zat niet in het gat. -Jawel.
Je hebt er weer een hoop zand in gedaan. Kijk.
-Is dat hek kapot? -Ja.
Verdomme. Dat hele hek is vernield.
Doe jij het dan. Dan sta ik hier dit te doen,
want zo doe jij. Net André Previn.
Nee. Elk handgebaar was juist,
maar jij keek niet.
Uiteindelijk kregen we de paal in de grond.
Nu gaat het goed.
En toen het cement erin was gedaan, gingen we ons meesterwerk bekijken.
Dat is briljant.
Nee, wacht even.
Maat.
Ja.
Dat is totaal niet recht.
Echt niet.
Maar gelukkig zijn we wel vergeten de uilenkast eraan vast te maken.
Shit.
Na die mislukking
ging ik bij mijn moeras kijken, waar het nog erger was.
Ik heb de dam gemaakt en die klei ervoor gedaan,
maar God keek naar mijn werk en zei:
'Maar ik heb dit gat gemaakt.'
Je kunt de draaikolk zien.
'En als het water zal daardoor onder je dam gaan.'
Die nacht had God als Guy Gibson de dam verwoest.
Ik moest de uilen dus vergeten en wat reparatiewerk verrichten.
Oké, stop daar. Perfect.
-Hier. -Bedankt.
-O, nee. -Ik heb hem.
-Nee, ik heb hem. -O, nee.
Ja.
Perfect.
Toen dat geregeld was, wilde ik terug naar de uilenkasten,
maar dat kon niet, omdat Victor, de Oekraïense bijenman, was aangekomen.
Dat is de normale maat.
En de belangrijkste verwilderingsoperatie stond op het punt te beginnen.
-Zijn dat de vier bijenkasten? -Ja.
Ze zijn heel chic.
Het plan was eenvoudig.
De bijen zouden honing maken en geld opleveren als de winkel openging.
Ze zouden ook helpen mijn gewassen te bestuiven.
Daarom had ik er een kwart miljoen van gekocht.
Kijk hier eens.
Het is een ruimtepak.
Terwijl ik me aankleedde, maakte Victor de rookmachine klaar.
Wat doet de rook?
Bijen zijn ook bang voor vuur en water.
Ik kan geen water gebruiken. Vuur is makkelijker.
-Maar het is alleen de rook. -Rook, ja.
Ze weten dat rook komt en worden bang.
Dan gaan ze terug in de kast,
vullen hun maag met honing en worden daardoor minder agressief.
Ze zijn dus slaperig na een grote lunch.
-Ja. Ken je dat gevoel? -Ja.
Hoe vaak word je gestoken?
Ongeveer tien per dag.
Wat?
-Hij kan je maar één keer steken. -Ja.
Dan trekken ze angels uit de buik, ja.
Gaat hij dan dood?
Uiteindelijk wel.
Als een mannetje je steekt, gaat hij dood
en als een mannetje seks heeft, komt zijn penis eraf.
-Klopt dat? -Ja.
Dat zou vervelend zijn.
Luister, je kunt ze horen.
Welkom in jullie nieuwe huis.
Goed, heel goed.
Je draagt geen handschoenen.
Dat is niet erg.
Zijn ze... Maken ze nu al honing?
Ja, dit is honing.
Hoelang leeft een bij?
In de zomer een maand.
In de winter zes maanden.
Maar de koningin veel langer. Drie à vier jaar.
Zit er een koningin bij?
Er zit zeker één koningin bij.
Hoeveel eitjes legt ze?
In deze tijd van het jaar legt ze zo'n 2000 eitjes per etmaal.
Jezus.
Ja. Ze is productief.
Worden bijenkasten gestolen?
Ja. Mijn vriend verloor vorig jaar 40 kasten.
Ze kwamen 's nachts met een paardentrailer en namen 40 kasten mee.
Oké.
Kijk hoe ze eruit komen.
Dit is net een griezelfilm.
Ik ben gestoken.
In de sokken.
Wacht.
Je kunt beter het bos in gaan.
-Ga het bos in. -Waarom?
Want ze dienen gif toe en dan komen ze allemaal.
-De een na de ander. -Echt?
Blijf roken.
-Als je gestoken bent? -Ja.
Het komt goed.
Het komt niet goed. Mijn voet zal geamputeerd moeten worden.
Stomme bijen.
Dat doe ik elke dag.
Ik heb altijd pijn.
Zodra de flinke Oekraïner zich omdraait,
ga ik op de grond rollen en jammeren: 'Ik ben gestoken.'
Nu Operatie Bij zelf haar gang ging,
moest ik de dam weer repareren.
Wat is water vervelend.
Nee, we hebben wat grote stenen.
Toen dat gebeurd was, ging ik terug naar Operatie Uil,
waarmee ik geluk kreeg.
Na de puinhoop die Kaleb had gemaakt met die paal...
Hallo, Dave.
Deze kerel plaatst telegraafpalen voor British Telecom
en hij heeft me aangeboden de nodige gaten te maken.
Ik bleek niet de eerste te zijn die hier gaten groef.
Dit is een dassenstad. Kijk.
Overal zijn holen.
Kijk hier eens.
Dat gat is net gegraven
en kijk eens hoeveel grond ze eruit hebben geschopt.
Ook nu weer plaatsten we de camera's en die nacht zagen we dit.
Ik haat dassen.
Naast het feit dat ze bijna elke egel in ons land hebben opgegeten,
zijn het net tieners.
Ze liggen de hele dag in bed, staan 's nachts op, verspreiden ziektes,
gooien muren omver en als de zon opkomt, gaan ze weer naar bed.
Maar vandaag zouden ze niet slapen.
Juist.
Kijk nou eens.
Ja.
De vorige keer deed ik dit
met een idioot, dus hij staat scheef,
-maar komt deze recht? -Ja.
Nu het werk af was en Dave weg, wilde ik het aan Kaleb laten zien.
Kijk eens.
Dit kan ik nou bereiken als ik het in mijn eentje doe.
Ik zocht je al.
Kijk. Moet je dat zien.
En daarginds. Kijk.
Ja.
-Heb je de paal afgezaagd? -Ja.
Tot zeven meter.
Anderhalve meter in een gat.
Hoe heb je het echt gedaan?
Ik heb een schop gepakt en die omgedraaid, een gat gemaakt,
de telescoop gepakt.
Wacht eens even.
Ruik je dat?
Tot zo ver ging mijn plan om delen van de boerderij te verwilderen heel goed.
Maar ik had niet alleen milieuwerk te doen.
Ik moest ook het echte boerenwerk doen.
Zo moest ik in februari weten hoeveel lammeren er zouden komen.
-Steek je hand daarin. -Ja.
-Voel je zijn ruggengraat? -Ja.
Ik sprak dus met Kevin en Ellen af bij de mobiele schapenscanner.
BOB BLANDEN - SCHAPENSCANNER
Rij je met die handschoenen?
Nee.
Ik heb nog nooit een boer ermee gezien.
Kom op, schapen. Erin.
Na onze gewone problemen met ongehoorzame schapen...
Jezus.
Elk van hen is een paard.
...werd het tijd om de gel te pakken en te gaan scannen.
Kijk. Daar is een lam.
Zie je zijn ribben? Zijn nek?
Je bent net zo'n verpleegster die de echo maakt.
Ze wijst: 'Een penis.'
Je denkt: hoe weet je dat?
Is dat zwarte ding de ruggengraat?
-Nee, dat is de sonde in mijn hand. -Juist.
Eén lam.
Een rode vlek.
Ze heeft er één. Dat is niet erg productief.
Maar beter dan niets.
-Hoeveel heeft die er? -Ze heeft er geen.
-Geen? -Helaas.
Geen?
Als je een lekker stuk vlees wilt, pak haar dan.
Deze heeft er twee.
Twee? Goed schaap.
Toen het scannen klaar was...
Zo, jullie zijn klaar.
...was het tijd voor de scores.
Hoeveel hebben we er dus?
-Eén lege. -Ja.
-Vijftien met één. -Ja.
Drie met drie en de rest twee.
We hebben veel lammeren.
Mooi.
Bedankt voor dit goede nieuws.
Naast het scannen van de schapen
vond ik een nieuw speeltje voor mijn murenbouwer
en hoofd van de beveiliging, Gerald.
-Een bewegingssensor. -Ja.
Maak deze ergens aan vast. Allemaal stilstaan.
Ja, maar ik slaap daar.
Elke vos, das...
En elke keer als het weer het toestond,
moesten Kaleb en ik snel met de tractor de akkers op.
Die dit jaar niet alleen gevuld zouden worden met tarwe, gerst en koolzaad,
want zij zouden ook een deel worden van mijn verwilderingsproject.
Rond deze tijd van het jaar zullen alle spinnen en insecten
die de winter in het gras hebben doorgebracht
aan de randen van de velden,
de velden op gaan
om alle kleine insecten op te eten die nu mijn gewassen vernielen.
Ik mag die spinnen en insecten wel.
Het zijn mijn vrienden.
Het probleem is dat dit een groot veld is.
Zo groot dat een spin er
pas na vijf of zes weken overheen zou zijn.
Ik heb dus een plan bedacht.
Ik offer enkele gewassen op om snelwegen te maken,
waardoor de insecten sneller bij het midden van het veld komen.
Toen Kaleb de snelweg had gemaakt,
hoefden we maar met de hand wat zaden uit te strooien.
-Ik blijk hier heel goed in te zijn. -Dat weet ik niet.
Het winstverlies hierdoor is ongeveer
-een derde hectare, hè? -Ja.
Is dat zo'n 350 pond?
Ja, zo ongeveer.
Oké, dat...
Ik vind het niet logisch.
Jawel, want milieuactivisten zullen zeggen:
'Wat zijn ze briljant.'
Hiermee kunnen we de landbouw veranderen, de planeet redden, Nobelprijzen winnen.
Greta Thunberg zal langskomen.
Voor mij heb je gewoon 370 pond verloren. Gefeliciteerd.
Ondanks Kalebs harde realisme genoot ik van mijn verwilderingsproject.
En het beste moest nog komen,
want eindelijk was het centrale deel van mijn moerasgebied
klaar om gevuld te worden.
Weer.
Vandaag ga ik een kanaal maken, noem het maar de riolering,
tussen de beek en de kuil die ik heb gegraven
met niets meer dan Kalebs zielige, kleine graafmachine.
Daar gaan we.
Het moment van de waarheid.
Daar komt het. Kijk eens.
De Victoriawatervallen.
Jay, pas op.
Je zou een reddingsvest moeten dragen.
Terwijl ik van dit historische moment genoot, kwam Kaleb aan.
Aanschouw mijn creatie.
Ik ben Mozes.
Wie is Mozes?
-Heb je de Bijbel gelezen? -Nee.
In de Bijbel is er een man genaamd Mozes.
-Ja. -Hij bracht iemand
vanuit een slecht gebied naar een veel beter gebied
en toen ze bij de Rode Zee kwamen, zaten ze vast.
Toen scheidde het water zich
en konden ze over de zeebedding lopen naar het Beloofde Land.
Wat een onzin.
In slechts één dag was de vijver vol.
Ik besloot hem meteen met lunch te vullen.
Ik heb 250 mooie zalmforellen voor je. Ongeveer zo groot.
Mijn favoriete vis.
Niet om naar te kijken, maar om te eten.
Achteruit.
Ja, zo is het goed. Stop.
Ik doe de achterklep omlaag en dan met een glijbaan
laten we ze erin vallen.
Juist. Hoe kan ik helpen?
Net of ik bij Countryfile ben.
Eens kijken of ik kan helpen.
Daar zijn ze. Kijk.
Is het wel goed als ze van zo hoog vallen?
Zo doe je het. Je hebt vast foto's gezien
van de Hercules die forellen laat vallen in de Grote Meren van Canada.
-Dat doen ze vanuit vliegtuigen. -Nee.
De plons die ze maken, is geen probleem.
Zo worden ze wakker en zwemmen ze weg.
Als je ze er zachtjes in zet,
zullen de vissen op hun zij rollen en naar de bodem zakken.
Wat?
-Het zijn dus net schapen met vinnen. -Ja.
Dan is het Chipping Norton Waterpark nu geopend.
Kijk daar eens.
Wat grappig.
Kijk eens naar ze. Ze springen. Ze zijn blij.
Inderdaad.
Ik moest er nu voor zorgen dat de vissen bleven leven,
wat gezien mijn ervaring niet zeker was.
Vele jaren geleden had mijn vader een visvijver
en 's avonds ging hij er vaak heen.
Dan strooide hij voer en keek naar de karpers.
Een keer met kerst dacht ik: als cadeau
koop ik meer karpers voor zijn vijver.
Ik kocht dus zogenaamde spookkarpers.
Prachtige vissen.
Hij was erg opgewonden en we deden ze in zijn vijver
en toen begrepen we meteen de naam spookkarpers.
Onder water zijn ze volledig onzichtbaar.
We konden mijn vissen dus niet zien.
Een week later waren al zijn andere karpers verdwenen.
We zochten de spookkarper op in een boek omdat er nog geen internet was.
Het bleek dat spookkarpers andere karpersoorten opeten.
Ik had hem dus onzichtbare vissen gegeven die z'n zichtbare vissen doodden.
Maar dit was geen moment voor pessimisme nu de vijver er prachtig uitzag
en dat is niet alles.
Eindelijk goed nieuws over de dam.
Hij houdt water tegen.
Het heeft me drie weken gekost, toch?
Ik heb twee overhemden verpest, vier spijkerbroeken.
Ik heb twee boormachines van Kaleb gebroken,
maar het is gelukt.
Kijk hier eens.
Maar de lekkende dam was het enige minpunt
van een succesvol verwilderingsproject.
In de afgelopen weken heb ik huizen gemaakt voor uilen en valken.
Ik heb de zon op de bosgrond laten schijnen.
Ik heb meer veldbloemen gezaaid
en enkele akkers aan de natuur teruggegeven.
Het leed geen twijfel dat dit alles
tot een betere omgeving voor insecten had geleid.
En daar ging het om.
Ook al had het veel gekost, ik genoot ervan.
Nu kon ik echt een schouderklopje van Charlie gebruiken.
Daar is hij.
Hoe gaat het?
Heel goed.
Wie weet wat ik fout heb gedaan
-met mijn belangrijke werk. -Nee, het...
Het ziet er heel goed uit.
Dat heb jij gezegd.
-Jij zei dat ik... -Ja.
...het goed heb gedaan.
Toen ik erover nadacht,
had ik nog meer te vieren.
Kan ik stellen
dat dit het natste plantseizoen ooit is geweest? Ben je het daarmee eens?
-Voor zover ik weet. -Oké.
We hebben Brexit gehad.
En ondanks dat ben ik in mijn eerste jaar, als groentje,
met een beetje hulp van jou en Kaleb,
erin geslaagd om alle zaden in de grond
-te krijgen. -Ja.
De wintertarwe is goed.
De wintergerst is goed.
Het koolzaad is niet door duiven opgegeten.
De leraar geeft me een goed rapport.
Het is heel goed.
We hebben het verwilderingsproject voor elkaar gekregen.
Alles gaat eens een keer goed
en zolang er niets anders misgaat, zullen we winst maken.
-Het gaat de goede kant op. -Precies.
DE VOLGENDE KEER
Het is een pandemie geworden.
Iedereen moet niet-essentieel contact met anderen beperken.
Hoe gaat het?
Ik ben heel bang.
Ik ben bijna 60,
ik heb driekwart miljoen sigaretten gerookt.
Mijn longen zijn beschadigd na longontsteking.
-Als ik het krijg... -Dan is er niet veel hoop.
Ondertiteld door: Brigitta Broeke
Creatief Supervisor Sofie Janssen