KABANATA 2 PAGPAPASTOL
Sa farm ko, karamihan sa lupa ay ginagamit para sa pagsasaka.
Pero hindi lahat.
Higit 120 ektarya ang ganito, natural,
masukal,
at sagana sa mga bihirang damo, mga bulaklak,
at mga bubuyog.
Ang bahaging ito ng farm ay napakaganda para sa ekolohiya
at likas-kaya at mabuti para sa global warming.
Kaya ang DEFRA, na Department of...
basta iyon...
Food and Rural Affairs,
ay binabayaran ako
para hindi magtanim dito.
Ang kailangan lang ay tabasin ko ito minsan sa isang taon.
At binigyan ako nito ng ideya.
Sa halip na gumamit ng makina sa pagtabas,
ba't hindi tupa na lang?
Mapapaganda ito ng mga tupa,
at pataba ang dumi nila, at maibebenta ko ang mga anak nila.
Matalino itong plano sa negosyo.
Para akong si Alan Sugar na naka-bota.
Dahil nagpasya akong magpastol,
pumunta ako agad sa isang merkado para bumili,
at nagkaroon agad ng isang problema.
Wala akong alam tungkol dito.
Wala akong alam. Hindi ko alam...
Magkapareho ba sila?
Alam ko na ang nadarama ng nanay ko kapag bumibili ng kotse.
Pare-pareho ang hitsura ng mga ito.
O ng tatay ko,
kapag nakikinig ng pop music.
Magkatunog sa kanya ang Spice Girls at Led Zeppelin.
Para gabayan ako sa mabalahibong problemang ito,
kinausap ko si Kevin mula sa National Sheep Association,
na nakakatawang kilala bilang NSA.
May Freesian Bull Institute ba?
Tulad ng FBI at CIA at NSA?
Wala akong masasabi tungkol diyan.
Ang NSA, napakahusay.
Nakapag-alaga ka na ba dati ng tupa?
Hindi pa.
Gusto mong may nag-aalaga sa iyo habang inaalagaan mo sila?
Babae ang lahat ng ito, tama ba?
Oo.
Kung bibili ako ng 80 tupa...
Oo.
Ilang lalaking tupa ang kailangan?
Walumpu?
Puwede na ang isa,
pero may panganib kung may problema rito.
Pero kailangan niyang...
Kung ako, mag-iingat ako kaya dalawa ang kukunin ko.
Ano? Mabubuntis ng isang lalaking tupa ang 40 babae.
Oo, madali iyon.
'Di masamang trabaho.
Sa maikling panahon din.
Pagkatapos, kailangang magpasya kung ano'ng uri ng babaeng tupa ang mainam.
Ang nakikita mo rito,
maraming north country mule.
Magandang tupa ang mga north country mule.
Mabuting ina ang mga ito.
Marami siyang gatas, maraming mag-anak.
Mabilis at maayos silang manganak,
at hindi na masama kung magsisimula...
Isang north country,
north face, north-kin.
North country mule.
Ayos.
Kailangan na naming magpasya kung aling mga north country mule ang pinakamainam.
May catalogue ka ba?
Wala.
Kailangan mo ng catalogue na may listahan,
para makita mo kung sino at nasaan sila.
Ang isang ito ay sanay sa electric fence.
May mga bakod ka ba?
Wala.
-Wala? Paano mo sila ikukulong? -Mga pader.
-Kaya nilang talunin ang mga pader. -Hindi nila kaya.
-Gaano kalaki ang pader mo? -Mga ganyan.
Hindi tulad ng sa Mexico, ano?
Tiniyak sa akin ni Kevin
na napakakalmadong tupa ng mga north country mule,
pero pagdating nila sa auction ring,
may ilang ebidensyang nagpapakita na hindi sila ganoon.
Pero, madali namang maunawaan ang auctioneer.
Sa pamamagitan ng pagtango paminsan-minsan, tila bumibili ako.
133. 134. 134.5.
At bumibili ako.
Ayos.
Sa katapusan ng sale, napagastos ako ng £11,000.
Pero sa isang banda, ako ngayon ay isa nang sheep farmer.
Tatlumpu, 40, 50. 60, 78.
Pitumpu't walong tupa. Ayos na.
Dahil sinabi ni Kevin na pwedeng talunin ng mga tupa ang mga pader,
gumastos ako ng karagdagang £2,700
para sa self-assembly na electric fence.
Ang gusto nilang gawin ko
ay libutin ang bukid nang tatlong ulit habang hawak ito.
Hindi ko iyon gagawin.
Diyos ko, matalino ako.
Tama. Ganito ba?
Berde. Iyan ang lupa, ayos.
Pula,
sa bakod.
Tapos ito ay sa battery.
Heto na.
Baka.
Lintik ka!
Tanga.
Tama. Ngayon, iyon.
Tama, heto na.
Ngayon, tumatakbo na ang zoo.
Dahil tapos na ang dakilang gawaing ito,
handa na ako para sa pagdating ng aking bagong kawan.
Wow,
parating na sila.
Tingnan mo iyan.
At dumiretso sa aking hotel.
Ayos!
-Ito na iyon? -Ito na.
-Magiging masaya ba sila? -Mukhang ang saya nila.
Tiyak akong sasaya sila.
Ano ang una naming dapat gawin? I-worm sila?
Oo, i-worm muna sila.
At alagaan sila.
Alam mong aalagaan sila.
-Maraming salamat. -Sige.
Ingat kayo. Salamat.
-Mag-enjoy ka sa kanila. -Oo naman.
Napakaganda, sa totoo lang.
Napakaganda na nakasandal ako sa gate,
tinitingnan ang mga bagong tupa.
Pagkatapos ng ilang araw na pagtatraktora,
bumalik ako sa mga tupa para sa aking unang malaking trabaho.
Kumusta, mga tupa?
Ang bukid na ito,
kung nasaan ang mga tupa, ay puno na ngayon ng mga duming may bulate.
Dahil na-worm ang mga tupa,
lumabas ang mga bulate,
at ngayon, dapat kong baklasin ulit ang buong de-kuryenteng bakod
at buuin ito kung saan
at pagkatapos, ilipat sa bukid na iyon ang mga tupa.
Para ipastol ang mga tupa, karaniwang gumagamit ng sheep dog.
Pero wala akong ganoon, kaya nakaisip ako ng isa pang solusyon.
Lipad.
Taas,
baba,
ikot, ikot.
Ang maganda sa drone na ito.
Dinisenyo ito para sa search and rescue,
kaya may speaker ito
na makapagbibigay ng mensahe sa mga nawawalang climber at hiker.
Pero iniba ko ang mensahe, dahil ginagamit ko ito bilang sheep drone.
Handa na.
Lumilipad ito, pinapastol ang mga tupa, tinatahulan sila.
Iisipin nilang isa itong asong lumilipad.
Ayos.
Magpastol na tayo ng mga tupa.
Ang isang mahusay na sheep dog ngayon
ay nagkakahalaga ng £20,000,
at hindi mo ito magagamit hangga't masanay siya sa iyo.
£2,500 lang ito.
At sulit ang ibinayad dito.
Tingnan mo, gumagana ito.
Tingnan mo!
Oo, diyan nga, sa gate, sa gate.
Papunta sila sa gate.
Nang hindi tinutulungan ng nobya kong si Lisa...
Nakakatalon sila.
...napahayo ko sila sa tamang direksyon.
Sige na.
Ang ganda!
Sa loob ng 25 minuto, dalubhasa na ako sa pagpapastol.
Jeremy, masyado kang mabilis. 'Di ko sila mapipigilang pumasok sa nayon.
Naku.
Huminahon kayo.
Parang awa... Huminto kayo.
Pumunta kayo roon.
Tapos, nang walang tulong mula sa film crew...
Bilis.
...naipasok ko na sila sa kanilang bagong bukid.
Aatakihin ako...
Gaano sila kabilis gumalaw? Epektibo ito.
Tulad ng alam mo, mahusay akong atleta,
at mabilis tumakbo, pero hindi ko kayang sumabay sa mga tupa.
Gulat na gulat ako. Hindi ko iyon inaasahan.
-Bukas ba ang bakod? -Hindi ko aalamin, okey?
Kunin mo ito. Kumuha ka ng damo.
Sige.
-At kapag idinikit mo... -Sige.
...may kaunti kang mararamdaman.
Oo. Bukas ito.
Buwisit.
-Bukas iyon. -Kasalanan mo, tama?
Gagantihan kita.
Ang hirap ng trabahong ito.
Kahit pagod ako, kailangan kong bumalik sa pagtatraktora
at hindi ko nakita ang mga tupa sa loob ng dalawang araw.
Naku, may pilay.
Tingnan ninyo.
Oo, hindi maibaba ang kaliwang binti sa harapan.
Dalawa ang pilay. May dalawang pilay.
Paano iyon nangyari?
Ito ang pinakaligtas na bukid sa buong mundo. Paano...
Labis na nag-aalala, bumalik ako sa opisina
at sinubukang ayusin ang problema nang mag-isa.
Na nakakadiri.
Hindi.
Prolapsed vagina. Cervical prolapse.
Namamagang suso na may matinding mastitis.
Ayaw kong magkaroon sila ng ganyan.
Pero gusto kong malaman kung bakit sila iika-ika, hindi...
Hindi sila iika-ika dahil sumabog ang vagina nila.
Puro vagina ng mga tupa ang aklat na iyan.
Karaniwang problema sa paa. CODD.
"May ulcer na lumilitaw sa tuktok ng kuko,
kumakalat ang impeksiyon sa ilalim ng sungay at pababa sa daliri.
"Natatanggal ang sungay at nalalaglag at may...
nakakalbo."
Bakit hindi ordinaryo ang sakit ng mga tupa?
Hindi ko na alam ang gagawin ko,
kaya sa kabila ng gastos, kailangan kong tawagan si Delwyn, ang vet.
-Kumusta? -Uy.
-Salamat sa pagpunta. -Walang anuman.
-Apat ang may sakit? -Oo.
Akala ko, dalawa lang.
Hindi, medyo may namamaga sa kanila.
-Makikita mo ang pagdurugo. -Dugo nga.
Ang gagawin natin ay mag-spray sa kanila ng antibiotic
at bibigyan ng injection para mawala ang hapdi.
78 lang ang mayroon ako at may sakit ang apat sa kanila.
Huwag mong dibdibin, ibig kong sabihin...
Hindi naman ito masyadong mahal.
Sige, hahayaan kitang bigyan sila ng antiobiotic.
-Sige. -Magkano ito?
Para lang may ideya ako.
Pag-iisipan ko muna, at tingnan natin ang mangyayari.
Matapos ang ilang araw, nang makain na ang lahat ng nasa bagong bukid,
kailangan muling ilipat ang mga tupa.
At sa oras na ito, natuklasan ko
na hindi lang ang mga tupa ang pinakasakiting hayop sa mundo,
sila rin ang pinakasuwail.
Hindi na nila ito pinapansin ngayon.
Tingnan ninyo... Tumingala kayo. Aso... Mabangis na aso.
Pagkatapos, sa dahilang hindi ko maunawaan...
Hindi! Huwag ninyong gawin iyan. Naku.
Tigil!
Malinaw na tapos na ang honeymoon.
Hindi, dito, tara na.
Hoy! Mali ulit kayo.
Parang nadarama nilang baguhan ako.
Hindi, bumabalik sila! Sila ay...
Lintik talaga.
At susulitin nila ito.
Naku, Mahabaging Diyos... Tumigil na kayo.
-Ayos. -Ayos lang?
Narito tayo sa kalagitnaan ng gabi,
inaayos ulit ang mga tupa.
Mga tupa!
Pambihira.
Hindi, hindi, hindi.
Kailangan ko ng tulong.
Hindi, hindi, hindi.
Bahala kayo. Diyan kayo tumira at masagasaan. Wala akong pakialam.
Ayaw ko na sa mga tupa. Ayaw ko na talaga.
Hindi na ako makapaghintay na kainin sila.
Dagdag pa sa nakakagalit na kabastusan,
lubhang mapanira din ang mga tupa.
Ang tanga nito.
Pero ang kalokohang ito ay pinagkakakitaan
ng isang kahanga-hangang tagarito na tinatawag na Gerald.
Kumusta, Gerald?
Gusto kong nakikipag-usap sa kanya, kahit halos sa lahat ng oras,
hindi ako lubos na sigurado kung ano ang pinag-uusapan namin.
Kumusta na ito?
Oo.
Oo naman.
Dahil 40 milyang pader ang inaasikaso ni Gerald, iniwan ko na siya.
Mag-ingat ka.
At bumalik sa trabaho ng pagpapastol.
Sa ngayon, umiinom ang mga tupa mula sa isang pansamantalang supply,
pero ngayon, gusto ko nang gamitin ulit ang lahat ng inabandunang labangan
na nakakalat sa buong bukid.
Ngayon...
Pero nang buksan ko ang mga stopcock...
walang tubig na dumadaloy.
Naku.
Nagkukunwaring ako si Jean de Florette, inimbestigahan ko ang problema.
Ang magandang balita ay ang kaibigan ko na si Alex na nagsasaka rito
ay ibinigay sa akin ang mapa na ito mula 1922,
na nagpapakita kung nasaan ang lahat ng tubo ng tubig sa Sarsden estate,
at ito ay bahagi nito.
Ito ay mula rito.
May isang buong sistema ng mga napakalumang tubo ng tubig
na umiikot sa sakahang ito.
Malinaw na ang unang trabaho ay alamin kung buo pa ang mga tubong iyon,
At iminungkahi ng crew photographer at part-time druid
na si Ellis na mag-water divining ako.
Nasa ibabaw ang mga hinlalaki,
at hayaan mo lang at gagawin mo ito.
Para patawanin siya, sinabi kong gagamitin ko ang coat hanger niya,
pero nang madaan ako sa isang labangang puno ng tubig-ulan...
Tingnan ninyo.
Kakaiba iyon.
Tingnan... tingnan ninyo.
Kahanga-hanga iyan.
Sinabi rin ng druid na kapag nag-cross ang mga wire,
nasa ibabaw ako ng isang tubo.
Kumusta?
Tingnan... Tingnan ninyo.
Oo, dito ang sinasabi ng mapa kung nasaan may tubo.
Dahil gumamit ng pangkukulam para malaman na buo pa ang mga tubo,
naisip ko na may isang tangke rito na nagbibigay ng tubig sa lahat ng ito.
At lohikal na makikita ito sa isang mataas na bahagi ng lupa.
Lohikal na naroon iyon sa taas
dahil ito ang pinakamataas na bahagi ng sakahan.
Magpa-pump ka ng tubig mula sa isang batis,
papunta rito, at hahayaan ang gravity na dalhin ang mga ito sa mga labangan.
At hindi lang... Sandali.
Sandali.
Ang baho ng amoy nito.
Ito ay isang tangke, siguro ay nasa 4,000 gallons.
May tubo na papasok,
at mas mataas lang nang dalawang talampakan, may tubong papalabas.
Para malaman kung sa tangke galing ang mga tubo at labangan,
Kailangan kong magpadaloy ng tubig dito,
kaya tinawag ko ang isang tagarito na may bowser.
Les.
Ayos lang siya. Nagsasaya siya roon kasama ng mga diviner.
Pagkatapos maikonekta ang bowser sa tila tubo ng tangke na papalabas,
nagsimula kaming mag-pump.
Tara na, sumakay na tayo sa mga kotse natin.
Pagkatapos ay bumaba ako para makita kung umaabot ang tubig sa mga labangan.
Nakikipag-unahan tayo ngayon sa gravity.
May TV show dapat kung saan may karera ng mga kotse at mga kakaibang bagay.
Gumagana ito.
Bumalik ako para iulat ang magandang balita sa mga kaibigan ko.
Gumagana nga ang gravity.
-Oo. -Alam namin iyon.
Maayos ang mga tubo mo.
Maayos ang mga tubo.
Gumagana ang makina sa ilalim ng lupa, at gumagana ang gravity.
-Oo. -Ang problema na nakikita ko ay...
Ayos, pero 'di ito permanenteng solusyon.
Kaya kailangan nating punuin ang tangke sa anumang paraan
nang hindi gumagamit ng bowser sa likod ng isang tranny van.
Oo.
Pero kailangang maghintay ang trabahong iyon.
Dahil panahon na para magbuntis ang mga babaeng tupa.
At dumating na ang lalaking may tupa na lalaki.
Narito... Narito ang mga lalaking tupa.
Ang mga lalaking tupa.
Kumusta kayo?
Trabaho niyang buntisin ang mga tupa at Porksman ang tawag sa kanya.
Ayos iyan. Puwede na.
Mga pedigree Suffolks ito.
Marahas ba sila?
Hindi. Kasingtahimik ang mga ito ng mga bubuwit
Halina kayo, labas na, huwag kayong mahihiya.
Aba, nakita ko ang nasa likod nila.
Gusto mo ba sila?
Parang mga pendulum, ano?
Oo. Ito ang magiging unang pambubuntis nila.
-Mga birhen sila. -Mga birhen sila.
Talaga? Kasi, para maging...
Ayaw ko na maging bastos
pero ang mga lalaking tupa ay mga STD lang, scrotal transportation devices.
Totoo, dalawang scrotum lang ang binili ko.
Makinang pambuntis, ano?
-Oo, mismo. -Bawat isa sa kanila ay maglalabas
-ng libo-libong semilya kada araw. -Oo.
Makikipagsiping sila 3 o 4 na beses kada araw.
Iminungkahi ni G. Porksman na subukan ko ang lakas ng mga binayaran ko.
Kailangan kong lumuhod para makita.
Oo. Gusto mong sukatin ang kabilugan nito?
Kakaiba ito. Hindi ko naisip na gagawin ko ito.
Oo, alam ko.
Sige. Dapat hawakan ang scrotal sac sa ibabaw.
Maayos ba at gumagalaw? Gumagalaw ba?
-Gumagalaw ang mga itlog? -'Di ako sigurado.
Wala akong mahahambingan.
Wala pa akong nahawakang ganito kalaki.
Sige, 38-sentimetro ang scrotal sac.
Sinasabi nito na...
Karamihan sa mga ito ay nasa pagitan ng 30 at 40.
-Kaya ayos ang 38, ano? -Maganda ang 38. Mahusay.
Susukatin ka namin. Patawad.
Alam kong magagamit ang pinag-aralan ko sa public school.
Sige, ngayon, ito... Mayroon tayong...
-Sige, makinig ka... -Ilang sentimetro iyan?
Ayaw kong may mapahiya sa kanila.
-Mas malaki? -Mas malaki ito nang isang sentimetro.
Mas malaki nang isang sentimetro. Huwag mong ipaalam sa kanya.
Kapag tayo ang sinukat, at may nagsabi,
"Mas malaki ang sa iyo," mahihiya ka.
Mahihiya ako.
-Naaalala mo noong nag-aaral ka pa. -Oo, eksakto.
Hinayaan ko na ang mga lalaking tupa,
at nagtraktora ako nang kaunti...
at pagkatapos ng ilang araw, panahon para sa sex.
Wee, wee, tama na iyan.
Tama na iyan.
Inihanda nina Kevin mula sa NSA at ng isang Aussie vet na si Jenny
ang mga babaeng tupa,
at habang ginagawa iyon, may nakitang problema sa tatlo sa kanila.
Mukhang may pamamaga rito.
Oo.
May problema sila sa mga suso.
Hindi bababa sa isa sa bawat tupa,
na hindi natin gusto sa pagbubuntis.
Mabubuntis pa rin ba sila?
Oo, pero kapag nanganak sila,
kaunti lang ang magiging gatas nila.
Dahil dadalhin na namin sina Leonardo at Wayne, iyon ang tawag ko sa kanila.
Kay Wayne ang mas matatanda.
Si Leonardo ang bahala sa mga mas bata.
Dapat nating ilabas ang tatlong ito, ano?
'Di sila dapat mabuntis.
Oo, 'di natin gustong makasama nila sila.
Bago mapakawalan sina Wayne at Leonardo,
kailangan namin silang damitan.
Ang mayroon kami rito
ay isang harness na isusuot namin sa tupa...
...paikot tulad nito.
Kaya kapag pumatong siya sa babaeng tupa,
mamarkahan nito ng asul ang likod na babae
at sa ganoon ay malalaman nating nabuntis siya at nino.
Dahil dilaw ang sa isa pa.
Hulihin mo ang isa, ako naman sa isa pa.
Sabi ni G. Porksman, kapag ginawa ko ito, lalapit sila.
Halina kayo.
Alam nilang may balak ka sa kanila.
Kakaiba ang ikinikilos nila.
Malaking bahagi ng trabahong ito ang psychology.
Dapat mag-isip ka kung paano sila mag-isip.
Ang iniisip nila,"Dapat akong makipag-sex, at kumain ng damo."
Ang iniisip nila, "May gagawin sa akin ang mga ito.
Ano ang pinakamagandang daan palabas?" At mayayamot natin sila,
gaano katibay ang mga gate mo?
Alamin natin.
-Sheep wrestling iyan. -Dapat mo akong tulungan.
Alam ko. Sabihin mo ang gagawin ko at gagawin ko ito.
Ayos.
-Sino ito? -Si Leonardo.
-Tama, dilaw si Leonardo. -Si Leonardo ay dilaw.
Naisip mo na bang kumuha ng pastol o kahit sinong gagawa nito para sa iyo?
Mas mabuti kaysa tinatawagan mo ako palagi.
Sa tingin ko, naaamoy na nila sila.
Mabuti, buksan natin ang gate.
Papunta roon ang hangin. Susundan nila ngayon ang pang-amoy nila.
Panoorin niyo ito.
Maglagay ng dalawang birheng lalaki
at 75 aktibong cougar sa kabilang panig ng pader na iyon.
Sa tingin ko ay magsisimula na ang kasiyahan.
Nagsisimula na silang maglakad nang mayabang
Ayos.
Tingnan mo, nasasabik na sila.
Alam ko. Tingnan mo sila.
Pero kapag tumakbo sila, tumatama ang tuhod nila sa kanilang itlog.
Tingnan mo ang mga cougar.
Sino ang gustong uminom?
Espresso martini, sino?
Ayos, kaya na nila.
Tama.
Desperado ang mga cougar.
Talagang hinahabol nila ang mga lalaki.
Para itong #MeToo na nabaliw.
-Iyan na. -Kaya na niya.
-Nalaglag siya. -Nalaglag.
Nambibitin lang.
Sinipa niya siya. Taga-Rotherham siguro siya.
-Iyan na siya. -Tingnan mo.
Bakit siya naglalakad?
Hindi mo iyon nakita sa Kamasutra?
Hindi. Wheelbarrowing iyan.
Karaniwang gaano katagal ang ganitong gawain?
Hindi matagal. Mga ilang minuto,
-hindi na mas tatagal. -Ilang minuto?
Sa isip ko, pwede nating i-dim ang mga ilaw,
magpatugtog ng Barry White at hayaan na sila.
Pero sinabi sa akin ni Jenny na may ilang mahalagang gagawin sa susunod.
Maraming problema ang pwedeng magsimula bago sila manganak.
Ano'ng mga problema?
Pwede silang magkaproblema sa
hindi pagkain at hindi sapat na pagkain at enerhiya
dahil habang lumalaki ang mga anak, tinutulak nila ang tiyan,
kaya nababawasan nila ang pagkain na makakapasok,
at gumagamit sila ng labis na enerhiya.
Seryosong bagay ito,
na dapat mong malaman na dapat sapat ang damo nila.
Dapat nasa tamang lagay ang katawan nila mula ngayon hanggang manganak.
-Na hindi ko alam. -Napakahalaga nito.
Talagang mahalaga ito.
Dahil kapag payat ang mga babae mo at buntis sila,
magkakaroon ka ng maraming problema.
Isa lang ang ibig sabihin nito.
Kailangan ko ng pastol, ano?
Sa tingin ko ay oo.
Iyon na nga. Bumili ako ng traktora at kailangan ng driver.
-Bumili ako ng mga tupa, at pastol naman. -Oo.
Balang-araw, makakahanap ako ng kaya kong gawin.
Dahil sa pasyang iyan, panahon na para sa isa pa.
Ano ang dapat kong gawin sa tatlong tupa na hindi produktibo?
Ano ang gagawin natin sa inyong tatlo?
Dahil hindi kayo mabubuntis.
Dahil kapag nabuntis kayo...
Alam ko. May mastitis kayo o anupamang tulad niyon
at may sakit ang mga suso ninyo.
Ano ang gagawin natin?
Naghahanap ng inspirasyon, kinonsulta ko ang Aussie.
Hindi pwedeng narito lang sila at maging...
Ilalagay ko sila sa ibang lugar.
May mga kawan sila, kaya mas maganda kung namumuhay sila sa isang kawan
at hindi magiging kawan ang tatlong tupa.
Gusto nilang makasama ang mga katulad nila.
Bakit hindi sila pwedeng manirahan sa isang lugar
kasama ng mga kalapati at kuneho?
Hindi iyon...
-totoo... -Hindi tulad sa Snow White.
...totoo sa pag-aalaga ng tupa.
Isa lang ang pwede sa kanila, at alam mo,
kailangan mo silang ibenta.
Matapos ang mahirap na pagpapasyang iyon,
tatlong linggo akong nakipaglaban sa panahon
at pilit na sumubok na itanim ang aking mga pananim.
At pagkatapos, oras na para makita kung matagumpay ang pakikipag-sex ng mga tupa.
Trabaho iyon ng bago kong pastol, si Ellen.
Tingnan niyo kung paano niya ginagawa, sumisipol lang.
Kamangha-mangha ito.
Kumusta?
Isa ito sa mga pinakakagila-gilalas na sandali.
Kumusta?
Mabuting aso.
Tapos na ba sila lahat?
74 na ang napatungan.
Talaga?
Mga isa o dalawa na lang.
-Oo. -Hindi marami.
Mas doble ang may markang asul kaysa sa dilaw.
-Si Wayne? -Oo.
Mas mahilig siya kaysa kay Leonardo DiCaprio.
Oo.
Mahusay na Wayne.
-Naroon sila. -Oo nga.
Mga astig kayo.
Tingnan mo sila. Mayayabang ang hitsura.
Susunod, dapat naming ihiwalay sina Wayne at Leo sa mga babae nila.
Doon ka pa nang kaunti,
at kakalat tayo, at iunat ang iyong mga kamay.
Sandali, nasaan...
-Nasaan siya? -Pwede mong isara ang gate?
-Ano? -Pwede mong isara ang gate
papalapit sa akin?
-Iyan. -Ayos na.
Ayos iyon. Nakuha na natin sila.
-Oo. -Paano mo nagawa iyon?
Walang pagdududa sa pagpapastol ni Ellen.
Sana lang ay mahusay rin siya sa pagmamaneho.
Huminahon kayong lahat.
Huminahon kayo.
-Nahuhumaling na ako sa kanila. -Kinakausap mo ba sila?
Alam mo ang tatlo na
-malapit nang katayin? -Oo.
Gusto ko sila.
Lumalapit sila kapag pinapakain ko ang mga kabayo.
Oo.
Dapat maibalik natin ang mga lalaki bago magdilim.
Ilalagay sila sa trailer at ililipat sila.
Dadalhin ko na ito rito, dahil
medyo mahirap ang pinagparadahan ko
-at wala akong nabangga. -Mahusay.
Hindi tulad ng ibang tao.
Ang sumunod na problema ay pagkain.
Nag-aalala si Ellen na hindi sapat ang damo sa mga bukid ko
para sa 74 buntis na tupa.
Sa pagtingin ko rito, na pare-pareho ito,
walang makakain dito.
Pero berde ito pareho.
Oo, pero hindi ito dahil sa damo.
Ang bukid na iyon?
Tama, may damo, nakikita mo?
Pero kakaunti rin.
Kailangan nating i-supplement ang pagkain ng mga tupa...
-Gamit ang dayami? -Gamit ang dayami.
Gaano karami ang kailangan?
May malaki tayong bulto ng dayami.
Mauubos nila iyon sa loob ng ilang araw.
-Kung gutom sila. -Naku.
-Oo. -Kaunti lang ang mayroon.
Magkano ito? Mahal iyon, ano?
Oo.
Karagdagan na naman ang dayami
sa palaki nang palaking gastos sa mga tupa.
At kinabukasan, dumaan si Charlie,
para bigyang-pansin ang kalagayan ng pera ko.
Kumusta ang mga tupa?
Kumuha ako ng pastol.
-Pastol? -Oo.
Pupunta siya rito araw-araw para tingnan sila.
-May 75 ka na tupa? -Oo, na natitira.
-Mga babae? -Oo.
-At isang pastol. -At dalawang lalaking tupa.
-Sina Wayne at Leonardo. -May 130 tayong maibebentang tupa?
Oo.
-May 130 na buntis na tupa. -Oo.
£65 hanggang £70 kada tupa.
-£7,800 sila. -7,800.
-Kapag... -Iyan lang ang makukuha natin?
Iyan lang ang makukuha mo.
Mas malaki pa ang isinasahod ko sa kanya.
Mukhang hindi kikita ang pagpapastol.
At kinailangan kong bumili ng mga babae at lalaki.
Dapat mo silang bakuran...
May babayaran ka rin sa pag-aalaga at sa beterinaryo.
Gagastos ako para sa mga tupa ng mga...
£7,000 at £10,000 sa isang taon.
-Para alagaan sila? -Oo. Para magdamo.
Pangit na desisyon ito.
-Salamat sa pagbisita. -Walang anuman.
Kasama ang lungkot na dala mo.
Katotohanan.
Nakakabahala na mas magastos pa ang mga tupa,
dahil tatapusin ko pa ang supply nila ng tubig.
Kailangan ko ng pagkukuhaan ng tubig na magagamit para punuin ang tangke
sa tuktok ng burol.
Kumusta na, Gerald?
Para sa payo, binisita ko si Gerald,
na 76 taon nang naninirahan sa nayon.
Dahil nilinaw nito ang lahat,
nagsaliksik pa ako,
at kalaunan, sa isa sa mga kakahuyan, natagpuan ko ang isang batis.
Pagkatapos, naglagay kami ni ng tubo mula sa batis
patungo sa isang bomba na malapit sa mga gusali sa farm.
Sa teorya, kapag binuksan ko ang bomba sa kahon na iyan...
-Oo? -Oo.
Magdadala ito ng tubig mula sa batis,
-sa sapa sa paanan ng burol... -Oo.
Patungo rito, tapos ikakabit ito sa isang tubo,
at pagkatapos, padadaluyin natin sa mga labangan.
-Ayos na. -Ito ang oras ng katotohanan.
-Handa na? -Oo.
Kaunti lang ang nagbago.
Iyan na.
Kumusta?
Tingnan mo iyan.
May tubig na kami.
Ngayon, kailangan namin itong mapadaloy patungo sa tangke sa tuktok ng burol.
Ibig sabihin, kailangan namin ang isang gamit na ikinakabit sa traktora,
na tinatawag na mole na naghuhukay para maglagay ng tubo.
Naroon ang tangke...
-nakikita mo ang hanay ng mga puno? -Oo.
Nakikita mo na may puwang. Sa malalayong punong abot-tanaw.
Gaano iyan kahaba?
-Lagpas iyan ng 1 milya. -1 milya?
At magkano ang bayad mo kada metro?
Isang pound kada metro.
Kapag nailagay na iyan, tatagal ito nang 1,000 taon.
Totoo iyan, sulit ang gastos na ito.
Hindi ko gustong daraanan mo ang mga rape ko.
Mas malaki ang kikitain mo sa rape na iyan kaysa sa mababahong tupa.
-Ano? -Walang alinlangan.
Dahil palubog na ang araw, tumigil na kami sa pag-uusap,
inayos ang lahat at nagsimula na.
Tara na, mole. Tingnan natin kung gagana ito.
Gumana ito.
Ayos!
Tingnan ninyo, hinuhukay nito ang lupa,
inilalagay ang tubo at pinagdidikit muli ang lupa
pagkaraan ko.
Napakatalino.
Napakahusay ng kagamitang ito.
-Ang galing, hindi ba? -Napakahusay nito.
-Pwede mo rin itong panoorin maghapon. -Hindi.
Kahit napakahusay ng traktora ko
at sakto ang laki,
ang ruta patungo sa tangke ng tubig ay napakamapanganib.
Kaya mo iyan, diretso lang, diretso lang.
Diretso ka lang. Kaya mo iyan.
Diyos ko.
Hindi pa ako nakakalabas ng gate na ito nang hindi lumiliko nang pamaniobra.
Sige na.
Sige lang, ayos ka lang.
Ibig sabihin nito ay dapat palitan ang reel ng tubo,
masyado akong pagod para bumaba ng cab.
Ayos lang, umupo ka lang diyan.
Talaga.
-Sa pagtatapos ng palabas na ito. -Ano?
Tatawagin ito "Pinapanood ang magsasaka...
"Pinapanood ang kanyang trabahador sa bukid."
Iyon ang itatawag dito.
Iyon ang tawag dito.
Dapat panoorin mo ako
kaysa magkamali dahil ilalagay iyon sa accident book.
Ano'ng accident book?
May ganoon ang bawat farm.
'Di ka nagbabasa ng aklat.
Babasahin ko iyon dahil palagi akong nakalagay roon.
May accident book ba ang lahat ng farm?
Oo. Kapag nahiwa mo ng kutsilyo ang daliri mo,
dapat mo iyong ilagay sa accident book.
Sino'ng tumitingin dito?
Ang gobyerno.
Bakit 'di mo sabihing walang aksidente?
Dahil walang maniniwala.
Isipin mo. Gaano karami ang aksidente sa isang farm?
Palagi. Pero wala pa rito sa atin.
Nahiwa ko ang daliri ko ngayon. Dapat iyong isulat.
At may gasgas ako sa siko.
-Ilalagay rin iyon? -Oo, pati iyon.
Isa itong woke na accident book?
'Di nagtagal, nagsimula kaming umakyat.
Ito ang pinakamatarik na bahagi ng bukid.
Sige. Umakyat ka na. Sige pa.
Kinakausap talaga ni Kaleb ang traktora.
Kaya mo iyan. Napakahusay niya.
Magpatuloy ka pa.
Naglalagay ang traktora na ito ng 150 metro ng tubo,
isang metro sa ilalim ng lupa.
Masyado raw malaki.
Dahil tapos na ang pinakamahirap,
nagpahinga lang kami nang sandali.
Maganda rito,
-sariwa ang hangin. -Oo.
-Tingnan mo ang tanawin. -Oo nga,
-ang hangin, lahat. -Tingnan mo iyon.
Ang dahilan kung bakit gusto ko ito...
Kapag nakaupo ako sa traktora ko, at alas-9 na ng gabi,
nagsisimula nang mabuksan ang mga ilaw. Kita ko ang mga magsasaka
na nagtatrabaho rito.
Alam ko na hindi ko sila makakausap, pero napapasaya ako.
Alam ko na kumakaway siya, 1 milya at kalahati man ang layo.
-At kilala mo siya? -Kilala ko siya.
Alam ko ang traktora niya at ang horsepower nito,
pati ang makinang nakadugtong sa traktora.
Aabot ba sa atin ang ulan na iyon?
Oo.
Para tayong nasa Oklahoma.
-Saan iyon? -Sa America.
Magdamag kaming nagtrabaho para umabot sa tangke ang tubo.
At kinabukasan, tiningnan ko kung gumagana ito.
Magandang balita ito.
Kaya gumagana na ulit
ang makalumang sistema ng tubig.
Natutuwa ako.
Pero ang mga tupa...
Hindi interesado.
Siguro dahil nakukuha nila ang kailangan nilang tubig sa hamog
kapag dinidilaan nila ang lupa.
Basang-basa kasi ito ngayon.
O dahil nakabukas ang electric na bakod.
Na ibig sabihin ay makukuryente sila sa labangan.
Ang hirap magpastol.
Magiging malungkot din ito.
Dahil dumating na ang oras para magpaalam sa tatlo kong mabalahibong kaibigan.
Tingnan ninyo ang isa na nag-aagahan sa huling pagkakataon.
Tara na.
Sige na.
Sige na. Pumunta na roon.
Sige na.
Tara na.
Hindi ko alam ang aking sasabihin o iisipin
tungkol sa misyon ko ngayong umaga.
Pero magsasaka ako. Ganito talaga ang ginagawa nila.
Binebenta nila sa merkado ang mga hayop.
Dinadala nila sa katayan.
'Di nagtagal, dumating ako sa katayan.
Tatlong babaeng tupa?
-Tatlong tupa, oo. -Sige.
Kailangan ko ng mga salitang magpapanatag sa akin,
sinasabi sa akin na tama ang ginagawa ko.
Nakakalungkot dahil mababait silang tupa, ano?
Ang gaganda.
Magiging mutton ang lahat ng ito?
Oo, mga may karamdaman sila lahat.
Tiyak na siniyasat ang kanilang mga suso.
Baka may problema sila sa suso o sa ngipin kaya hindi makakain.
Saan karaniwang dinadala ang mga mutton?
Sa mga kainan ng mga Indian, Pakistani at Bangladeshi.
Marami sila sa East London.
Ayos.
Tingnan ninyo, napakalungkot ng isa.
Kalaunan, ang mga hindi mabubuntis
-ay mapupunta rito. -Sila ay...
Hindi sila magkakaanak, hindi sila pwede sa kawan.
At hindi sila mga alaga.
Hindi.
Sinadya kong hindi sila pangalanan. Hindi nang malakas.
Huwag talaga.
Inayos namin ang walang katapusang dokumento ng gobyerno.
Tapos na ang isang form, ngayon ay may isa pa.
Ito ang iyong movement license.
Sa amin ang isang kopya at ipapadala ito sa DEFRA.
Pareho lang ito...
-Mas madaling pumasok sa America. -Tama ka.
...bakit napakaraming papel?
Isa na lang ang gagawin ko.
Magpapaalam lang ako sa kanila.
Baka huli ka na.
-Ano? Bakit wala na sila? -Sa tingin ko, patay na sila.
-Patay na? -Oo.
Wala na sila? Patay na?
Oo, nasa loob na sila ngayon.
Patawad.
-Ayos. Salamat ulit. -Salamat sa iyo.
Sige.
Tatlong buwan na sa bukid ko ang mga tupa.
Mas madalas na bangungot sila.
Hindi, hindi, hindi.
At nakakalugi ang gastos para sa kanila.
Mag-iisip ako ng numero at dodoblehin ito.
-Kailangan ko ng pastol. -Oo, kailangan mo.
Masamang desisyon ito.
Pero ang makukulit at mahihilig na mga hayop na ito
ay nagdala ng maraming kagalakan sa bukid.
Ang gandang tanawin nito.
Kumusta, mga tupa?
Natuto akong mahalin na nariyan sila.
Pandalawa o pantatlo na ang kain ninyong lahat? Sana.
Nagtitiwala na sila sa akin.
At may isa pang sorpresa.
Akala ko talaga ay hindi ko sila makakain,
pero kaya ko pala.
Masarap sila.
SA SUSUNOD
Tindahan.
Bakit hindi ko iyon gagawin?
Para itong Fortnum and Mason para sa akin.
Ano ito?
Sige, narito na.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni Arvin James Despuig
Mapanlikhang Superbisor Maribeth Pierce